fbpx
Home Thema'sBemoediging Emoties toelaten: hoe ga je ermee om wanneer iets moeilijks gebeurt?

Emoties toelaten: hoe ga je ermee om wanneer iets moeilijks gebeurt?

door skempenaar
Emoties toelaten

Een geliefde overlijdt. Je zit al maandenlang alleen thuis vanwege corona. Je bent werkloos en er is geen zicht op verandering. Hoe ga je ermee om wanneer er iets heel moeilijks gebeurt en hoe laat je emoties en gevoelens toe?

Coby Kremer (46) kampte met terugkerende depressies. ,,Ik vergeleek mezelf vaak met anderen: waarom lukte het hun wel en mij niet?” Dat haar depressies ook weerslag hadden op haar gezin, maakte het voor Coby extra ingewikkeld. De pijn en het verdriet die daarbij hoorden, kon ze moeilijk accepteren. Ze voelde een enorme druk om door te gaan met haar leven.
,,We zijn geneigd om moeilijke dingen niet te laten bestaan”, zegt sociotherapeut Minet van Laar. ,,Lijden, pijn en verdriet mogen er eigenlijk niet zijn, en negatieve gedachten wil je eigenlijk liever niet hebben. Maar het kost veel energie om dat verdriet weg te stoppen, want het ís er wel. Zo kun je in een negatieve spiraal raken. Je bent dan steeds aan het vechten tegen de dingen die je niet wilt, en als dat niet lukt, raak je nog meer teleurgesteld in jezelf. Of je probeert de pijn te negeren, bijvoorbeeld door altijd maar de hort op te zijn. Uiteindelijk ben je zo meer aan het overleven dan aan het leven.”

‘Sta je zelf toe emoties als spijt en boosheid te voelen’

Stilstaan

Minet geeft groepstherapie volgens de Acceptance and Commitment Therapy (ACT). Met behulp van deze therapie leert zij mensen om te leren accepteren wat hun overkomt. ,,Wij zeggen: accepteer wat buiten je macht ligt. Leer om stil te staan bij je gevoelens en gedachten. Je hebt iets heel verdrietigs meegemaakt, misschien is je man of vrouw overleden. Het is overweldigend als je zoveel verdriet hebt, en misschien ben je bang dat het alleen maar erger wordt als je het toestaat. Maar je mág verdrietig zijn. Dat past bij wat er is gebeurd. Daarbij hoort dat je aan jezelf mag twijfelen: heb ik het wel goed gedaan? Je mag ook spijt hebben, of misschien voel je boosheid. Al die gevoelens horen erbij. Sta jezelf toe om ze ook te voelen.”

Hoe laat je gevoelens toe?

Hoe werkt dat, je gevoelens er laten zijn? Minet geeft aan dat het heel belangrijk is om erover te praten. ,,Geef je gevoelens letterlijk de ruimte: deel ze met de mensen die dicht bij je staan. Ook lotgenotencontact kan erg helpen: wie hetzelfde heeft meegemaakt, hoef je vaak weinig uit te leggen. Het is heel persoonlijk wat jou helpt. De een doet liever iets met woorden, de ander verwerkt dingen door te schilderen of door te sporten. Muziek luisteren of zelf maken kan ook een uitlaatklep zijn, omdat het allerlei emoties oproept.” Voor Coby was schrijven een belangrijke manier om met haar depressies om te gaan. ,,Door mijn gevoelens op te schrijven ging ik meer accepteren wat er speelde. Schrijven is voor mij een vorm van bidden.”

Boos op God

Het aanvaarden van wat je overkomt, mag je samen met God doen. Rick Timmermans, journalist en auteur, zei hierover eens in een interview: ‘Als christenen hebben wij de opdracht om Jezus na te volgen. Mens te worden, zoals Hij mens was. En mens worden is leren omgaan met de schaduwkanten van het mens-zijn. Is er verdriet, dan is er verdriet. Verzet je er niet tegen, maar vertrouw en probeer te ontdekken wat God in die situatie van je vraagt.’

,,In de Bijbel is veel erkenning te vinden voor verdriet”, zegt Minet. ,,Het lijden mocht toen veel meer aanwezig zijn dan nu. Er werd openlijk en met veel kabaal gerouwd. Wanneer je het moeilijk hebt, kan het een enorme vertroosting zijn dat Jezus hetzelfde meemaakte. Het kan ook veel troost geven om te bedenken dat God je leven leidt en dat Hij je als geen ander begrijpt. Maar je kunt ook boos zijn op God of waaromvragen hebben. Dat mag er allemaal zijn; lees de Psalmen er maar op na.”

Gevoelens aanvaarden

Aanvaarden houdt meer in dan je gevoelens accepteren. Het betekent ook dat je op zoek gaat naar een zinvol leven. Hiermee voorkom je dat je in je pijn blijft hangen. ‘Dat je pijn meemaakt, betekent niet dat je de rest van je leven moet lijden’, is een uitspraak van de psycholoog Steven Hayes, een van de grondleggers van de ACT-theorie. Hij ziet pijn als iets wat er nu eenmaal ís, maar wat niet je hele leven hoeft te bepalen. Hij vergelijkt dit met een soldaat die een eindeloze oorlog voert. Hij is uitgeput, maar de enige uitweg die hij ziet is net zolang doorvechten tot de oorlog gewonnen is. Maar die oorlog is niet te winnen, zegt Hayes. De soldaat kan beter het slagveld verlaten en vanaf een afstandje toekijken. Als je niet de hele dag in de vuurlinies hoeft te liggen, kun je zo beter zien hoe je je leven echt wilt inrichten.

,,Ga op zoek naar een waardevol leven”, zegt Minet. ,,Je hebt misschien geen baan meer, maar ga dan op zoek naar andere dingen die er wel toe doen. Het kan moeilijk zijn om dat te ontdekken, omdat je niet zo goed weet wat je graag wilt. Begin dan met kleine stapjes: ga bijvoorbeeld een uurtje per week vrijwilligerswerk doen. Op deze manier steek je je energie in dingen die veranderbaar zijn. Je krijgt dan meer richting in je leven en doet weer positieve ervaringen op.” Coby herkent dit: ,,Ik ben gaan zoeken naar mijn eigen weg, in mijn eigen tempo. Ik ontdekte dat ik niet van alles hoef te doen om gelukkig te zijn. Ik ben tevreden met wat er wel kan en geniet van de kleine dingen.”

Dit artikel is eerder gepubliceerd in Elisabeth Magazine. Minet van Laar werkt als sociotherapeut bij het christelijke ggz-centrum Eleos. Bij behandelcentrum De Fontein kan ACT-therapie worden gevolgd op basis van een deeltijdbehandeling.

Lees ook:

Tekst: © Elisabeth (Hannah Zandbergen)
Beeld: Nathan Cowley (Pexels)

Elisabeth is een magazine dat ingaat op actuele geloofs- en levensvragen van mensen van vandaag. Het biedt op persoonlijke manier bemoediging en steun vanuit het christelijk geloof. Dat gebeurt in een gevarieerde mix met verhalen van mensen over hoe zij het geloof vertalen naar hun dagelijks leven, met informatieve achtergrondartikelen en reportages over relevante thema’s, een pastorale vragenrubriek, herkenbare columns en gedichten. Er is ook volop plaats voor schitterende natuurfotografie, kunst, humor, psychologie en duurzaam leven. Het magazine richt zich op iedereen vanaf 50 jaar. Bent u nog geen abonnee? Bekijk dan onze abonnementen en word lid!

Copyright © Royal Jongbloed All Rights Reserved