fbpx
Home Achtergrond Levenskunst: zó leer je het

Levenskunst: zó leer je het

Een ware levenskunstenaar is een dankbaar mens

door Danielle Feddes
woman on bridge-levenskunst

Wat is de kunst van het leven? Die vraag is voor mensen die over de helft zijn, misschien gemakkelijker te beantwoorden dan als je nog jong bent. Wijsheid komt immers met de jaren. Maar met het klimmen van de jaren neemt niet alleen de levenswijsheid toe, er komen ook meer verlieservaringen. Hoe kun je opgedane vreugde, verdriet én wijsheid omzetten in een zinvol leven? Ofwel: hoe word je een levenskunstenaar?

Stralende, zongebruinde ouderen met tandpasta-witte tanden die hand in hand wandelen over een tropisch strand langs een azuurblauwe zee en elkaar verrukt aankijken. Is dat levenskunst? Of is dat het zwitserlevengevoel, je weet wel, van die reclames?

Oud en zinnig

Uit onderzoek blijkt dat mensen zich pas echt gelukkig voelen ‘als ze gewaardeerd worden door anderen, het goed zit met hun relaties, ze zichzelf accepteren om wie ze zijn, en iets gepresteerd hebben waar ze met voldoening op terugkijken. Dan pas geniet je toch echt van een terrasje?’ Dat zei theoloog Frits de Lange eens in dagblad De Pers naar aanleiding van zijn boek De armoede van het zwitserlevengevoel. Pleidooi voor beter ouder worden. Wat De Lange betreft geeft het gevoel uit die reclame een verkeerde voorstelling van zaken. ‘Wie wil er nou dag in dag uit op een terrasje zitten of eeuwig in een all-inclusive resort?’ Hij wijst erop dat onze gelovige grootouders op een hiernamaals hoopten en er dus van uitgingen dat ze eeuwig zouden leven. ‘De gemiddelde levensverwachting was vroeger veel lager dan nu, maar voor hun gevoel leefden ze oneindig lang. Hun zwitserlevengevoel begon pas in de hemel.’

Hun geseculariseerde kinderen zijn dat geloof in de hemel kwijtgeraakt, schrijft De Lange, maar ze hebben zulke hoge verwachtingen van hun pensioen dat het te vergelijken is met hoe gelovigen hopen op een hemel. Goed oud worden is zinnig oud worden, stelt Frits de Lange. Maar hij is realistisch. ‘Niet ieder mens is in zijn levenskunst een krachtpatser als Pablo Picasso of Jan Wolkers: tot op hoge leeftijd creatief en productief.’

Klassieke deugden

De oude Grieken dachten al na over de vraag hoe je een betekenisvol leven leidt. De filosoof Plato vond dat een mens in zijn leven moest streven naar het schone, goede en ware: dat is de ware levenskunst. Maar dat streven is niet het enige. Levenskunst heeft ook te maken met ontdekken en creëren. ‘Weten wie je bent, wat je waarden zijn, je doelen en je innerlijke kompas. Het gaat ook over je sterke kanten ontwikkelen en blijven groeien. Beseffen dat het leven niet beheersbaar en maakbaar is, maar nu en dan zelfs onvoorspelbaar. Het betekent ook ziekte, ongeluk en verdriet ervaren en daarmee kunnen omgaan’, staat op de site Gezondleven.nl

Christelijke levenskunst

Dat laatste is soms gemakkelijker gezegd dan gedaan. Maar misschien helpt het dan te weten dat de christelijke traditie geloof, hoop en liefde als sterke pijlers voor het leven heeft. ,,Zij wijzen naar de echte kunst van het leven. Christelijke levenskunst bestaat uit het vermogen het leven vóór alles te kunnen ontvangen als een geschenk (genadegift) uit Gods hand”, stelt predikant Bert Altena. ,,Het leven is niet ons bezit, het is ons gegeven, om er vervolgens op een goede manier gebruik van te maken. Christelijke levenskunst is er niet op gericht om gelukkig te worden, maar om gelukkig te maken.” En wie zo de ander liefheeft als zichzelf, eert daarmee de Schepper – en is dat niet waar levenskunst uiteindelijk om draait?

Tel je zegeningen

Klinkt prachtig, maar hoe doe je dat dan concreet? Enkele tips:

– Schrijf een brief aan jezelf vanuit de toekomst waarin je beschrijft hoe je terugkijkt op je leven. Waar ben je trots op, waar ben je blij om of dankbaar voor? En wat doet je verdriet?

– Ken jezelf! Benoem eens je eigen kwaliteiten en valkuilen. Wat geeft je energie en wat juist niet?

– Ontwikkel goede gewoontes als het gaat om lichaamsbeweging, (geestelijke) voeding en sociale contacten – want die geven richting aan je leven.

– Vraag jezelf af: waar wil ik mijn tijd en energie aan besteden?

– Laat los, kijk niet gefrustreerd achterom maar blik vooruit, maak plannen.

– Tel je zegeningen! Uit onderzoeken blijkt: dankbare mensen zijn gelukkiger en dus levenslustiger. Een ware levenskunstenaar is een dankbaar mens.

– En… het zit ’m vaak in de kleine dingen. Schrijf ze elke dag op, bijvoorbeeld voor het slapengaan. Of benoem ze concreet in je gebed.

Levenswijsheid delen

Wie terugblikt op het leven of er in elk geval al heel wat jaren op heeft zitten, heeft vaak de nodige verlieservaringen meegemaakt. Het afscheid van je ouders, levenspartner, een kind of een broer of zus. Of er is juist het gemis van dit alles, voor wie dit nooit ontvangen heeft. Hoe geef je zulke ervaringen een plek? Christelijke levenskunstenaars kunnen hun levenswijsheid delen met anderen. Een jonge generatie kan baat hebben bij verhalen van ouderen over wat ze verloren hebben en wat dat misschien ook gebracht heeft. Je leven delen met anderen, ook de rauwe kanten, kan heilzaam zijn. Je bent immers niet alleen mens, maar ook medemens.

IJsje op een zomerse dag

In de bestseller De jongen, de mol, de vos en het paard van Charlie Mackesy komt dit gesprekje voor: ‘Wat is jouw ontdekking?’ vroeg de mol. ‘Dat wie ik ben genoeg is’, zei de jongen. Misschien is dat wel waar het om draait. Wie weet wie hij is, heeft ruimte over om er te zijn voor anderen. En wie er voor de ander is, weet wat de kunst van het leven is, zoals predikant Altena al aangaf. En wie vroeg of laat wellicht ‘achter de geraniums’ belandt, kan ook daar een ware levenskunstenaar zijn, meent Frits de Lange. Wie daar het kleine waardeert, doet aan levenskunst, schrijft hij. ‘Het intense genot van mijn moeder van een ijsje, op een hoogzomerse dag, kort voor haar sterven, gaf aan haar dag glans en zin.’

Tekst: Sjoerd Wielenga
Beeld: Andrea Piacquadio

Bronnen: gezondleven.nl-web.net , impacttrails.nl, Frits de Lange: De armoede van het zwitserlevengevoel. Pleidooi voor beter ouder worden; Bert Altena: Gezamenlijk Kerkblad Drenthe-Overijssel, november 2012

Lees ook: Zo blijf je fris en krachtig in de derde leeftijd

Wil je meer interessante (achtergrond)artikelen lezen? Probeer Elisabeth Magazine nu 12 weken extra voordelig en neem een Proefabonnement.

 

 

 

 

 

 

Copyright © Royal Jongbloed All Rights Reserved