fbpx
Home Geen categorie GZB-echtpaar Willem-Henri en Ditteke: “Thuis zit in het onderweg zijn”

GZB-echtpaar Willem-Henri en Ditteke: “Thuis zit in het onderweg zijn”

''Heb je naaste lief als jezelf, dat begint heel dichtbij''

door Caroline de Vente

Willem-Henri en Ditteke den Hartog wonen en werken in Malawi als regio-coördinator voor de Gereformeerde Zendingsbond (GZB). Elisabeth ontmoet hen tijdens hun werkvakantie onder de rook van Dordrecht, in het landelijke Bleskensgraaf.

“De regiocoördinator ontwikkelt programma’s in verschillende gebieden,” vertelt Ditteke. “Vroeger werd die rol in Zuidelijk Afrika vanuit Nederland vervuld, nu gebeurt dat vanuit de regio.” Willem-Henri: “Het is een voorrecht om getuige te zijn van hoe God aan het werk is. Dat je een klein schakeltje mag zijn tussen de kerk hier en daar.”


Groepscultuur

Het echtpaar woont sinds vijf jaar in Malawi. Daarvoor woonden Willem-Henri en Ditteke 8,5 jaar in Namibië. “We hebben een termijn van drie jaar nodig om te aarden, zo hebben we ervaren,” vertelt Ditteke. Toch valt dat niet altijd mee: “Malawi is een echte groepscultuur,” vervolgt Willem-Henri. “Als je de cultuurdimensies van Hofstede bekijkt, staat de Nederlandse cultuur daar recht tegenover. In Malawi kom je pas tot je recht als je bij de groep hoort. Dat is het idee van ubuntu: ik ben, omdat wij zijn. Dat is heel mooi, maar er is een keerzijde. Als je buiten de groep valt, val je er ook echt buiten. De groep corrigeert zichzelf. Wij horen alleen niet bij de groep, dus mag je ongestraft tegen ons liegen. Het principe houdt ook armoede in stand. Een onderneming starten, bijvoorbeeld, is haast onmogelijk. Want dan beweeg je buiten de groep, en moet je geld opnieuw investeren in plaats van te delen met je nabije omgeving. Echt aarden in die groepscultuur, is zeer complex. Maar voor degenen die bij de groep horen is het aan de andere kant mooi als je elkaar kan troosten rondom ziekte en begrafenissen.”

“Wat de integratie bemoeilijkt, is dat we voor ons werk veel reizen” vervolgt Ditteke. “We zijn beiden verantwoordelijk voor projecten in vijf landen of meer. In onze Malawische kerk zijn we naast gemeentelid bovendien donor en is Willem-Henri een soort hulpdominee. Dat helpt niet mee om erbij te horen, want het is lastig om bijvoorbeeld tegelijkertijd donor en pastorant zijn.” Die status maakt het moeilijk om vriendschappen te sluiten, want dat kan onderling voor scheve gezichten zorgen: “Jaloezie en angst zijn twee grote items, zeker in de kleine dorpjes. Als je je hoofd boven het maaiveld uitsteekt, kan dat vervloeking opleveren en daar pas je wel voor op. Het is een negatieve cyclus.”

Bijbelstudies tijdens de coronacrisis

“Aan het begin van de coronacrisis gingen we niet meer naar onze kerk. Dat hadden we zo afgesproken met het veiligheidsteam van de GZB, omdat er in heel Malawi slechts 25 IC-bedden zijn. Het dochtertje van onze buren had steeds nachtmerries. Zij waren niet kerkelijk, maar vroegen wel of we wilden komen bidden. Gelukkig verhoorde God dat gebed. Er werd nog een dochtertje geboren. Toen vroegen de buren of we het dochtertje wilden opdragen aan God. Naar aanleiding van dat contact zijn we op onze veranda met hen begonnen met bijbelstudies en steeds meer andere gezinnen wilden meedoen. Het werd een bont gezelschap van vluchtelingen, zendelingen, zakenlieden. Dat was echt een geschenk. Die bijbelstudiegroep bestaat nog steeds.”

“Onze buren vroegen vervolgens ook om te spreken bij de vernieuwing van hun huwelijksgeloften. Haar familie, allemaal moslims, waren daar ook bij. Heb je naaste lief als jezelf; de naaste is bijbels gezien degene die met jou in het directe veld is. Wie is je naaste? Als eerste de mensen op je compound, je buren. Dat hoeft niet ver in de rimboe te zijn.” Aldus Willem-Henri. “Ik denk dat het dichtbij begint. Dat is voor Malawi een opdracht, maar ook voor Bleskensgraaf. Ik heb wel het gevoel dat we er sinds dit jaar meer thuishoren.”

Lees ook: Kerk-zijn in coronatijd: ‘Ik ben me meer betrokken gaan voelen’

Zoeken naar meer verbinding

“We deden altijd bijbelstudie met gelijkgestemden” vertelt Ditteke. “Dat was waar we ons sociale hart ophaalden. Ik heb nog een vrouwengroepje, maar Willem mist de Bijbelkring met andere zendelingen die we voor Covid hadden. Vanwege de crisis zijn veel zendelingen weggegaan en is deze kring gestopt. Dat was voor hem wel echt een aderlating, ook omdat we al niet mochten reizen.” “Wat dat betreft zitten we in een transitie naar zoeken van meer verbinding,” zegt Willem-Henri. “Ik heb vanmiddag een boswandeling gemaakt met een vriend die ik al meer dan dertig jaar ken. Dat soort ankers heb je wel echt nodig.”

Ditteke: “Dat is ook wel het nadeel van dit leven, denk ik. Soms zijn vrienden ook voorbijgangers. Dat ben je zelf ook een beetje.” “Thuis zit in het onderweg zijn,” beaamt Willem-Henri. “Nu probeer ik wel een thuis te creëren met onze hondjes en een zekere mate van comfort,” vervolgt Ditteke. “Maar hier in Nederland hop je even langs je zus en dan loop je achterom. Je kent alle codes. In Malawi heb je geen idee.”

Jezus had ook geen thuis op aarde

Hoe je daar dan mee omgaat? Ditteke: “Zeker als je het ontbeert, denk je er wel over na.” “Soms moet je investeringen doen,” vindt Willem-Henri. “Als je dat niet doet, dan word je erg eenzaam. Nu heb ik een oude hobby van modelbouw opgepakt, zodat ik mijn gedachten kan verzetten. Jezus had ook geen thuis op aarde. Hij was voortdurend onderweg. Daarom: Je hoort daar, waar je onderweg bent. Dat is de pelgrimsgestalte. We zijn onderweg naar het Koninkrijk. Dan zet je je pinnen niet te diep in de aarde.”

Elisabeth (editie 1, 2022) gaat over wortelen. Wil je Elisabeth ook ontvangen? Neem een abonnement! Of ontdek welke rol Elisabeth kan spelen in verbinding en bemoediging met andere gemeenteleden. 

Tekst: Caroline de Vente
Beeld: Jaco Kramer

Copyright © Royal Jongbloed All Rights Reserved