Home Thema'sGezondheid Wat moet je doen als je schulden hebt?

Wat moet je doen als je schulden hebt?

door Caroline de Vente
Ik heb schulden

Ik kon lange tijd met moeite de eindjes aan elkaar knopen, maar zie nu door de bomen het bos niet meer. Ik heb schulden. Wat moet ik doen?

Help, ik heb schulden

Het is makkelijk om in de schulden te komen. Door een opeenstapeling van omstandigheden kan het uitlopen tot grote financiële problemen, waar je moeilijk uitkomt. Gilbert Sneep werkte voordat hij Socialized Experts oprichtte bij een groot deurwaarderskantoor én bij de schuldhulpsanering van de gemeente. Hij kent dus zowel de kant van schuldeisers als van mensen met schulden (schuldenaren). We vroegen hem welke tips hij heeft voor mensen met schulden.

De eerste stap: budgetteren

“Het eerste wat je moet doen, is rust creëren. Maak een overzicht van je schulden, je inkomsten en je uitgaven. Stel als doel om de schulden zo snel mogelijk af te betalen. En dat kan alleen wanneer je jouw uitgaven goed onder controle hebt. Kijk daarom eerst goed naar je budget en uitgaven en kijk naar de zwakke plekken. Verdeel je inkomen in spaarpotjes voor verschillende doeleinden. Maak ook een potje voor het terugbetalen van schulden. Blijft er wat over, dan kun je dat gebruiken als extra zakgeld en daar iets leuks van doen. De meeste banken bieden daar wel opties voor binnen je online betaalomgeving.

Er zijn ook veel opties die je bij het budgetteren kunnen helpen, zoals je aanmelden voor een schulphulpmaatje, budgetcoach of budgetbeheer. Zodra je leert je budget te beheren, is de kans groot dat je het zelf kunt oplossen.”

Zo slim mogelijk boodschappen doen

“Stap van online betalen en betalen met je pinpas naar alleen nog maar dingen betalen met cash. Haal één keer per week boodschappen, zorg dat je een vriezer hebt om dingen langer mee te bewaren en ga op zoek naar aanbiedingen. Als je weet welke producten je vaak koopt, zoek dan uit waar ze het goedkoopst zijn. Dat kan echt honderden euro’s schelen. Zelfs bij de Albert Heijn kun je producten van eigen merk vinden die goedkoper kunnen zijn dan een merkproduct van een goedkopere winkel. En, ook goed om te weten: de goedkoopste producten staan altijd onder in het schap.”

Wees eerlijk tegen schuldeisers en laat ze meedenken

“Wees eerlijk naar de schuldeiser(s) toe. Neem zo snel mogelijk contact met hen of deurwaarders op en vraag naar de mogelijkheden om iets te regelen, zoals het betalen in termijnen. Hoe langer je wacht met het treffen van een regeling met de schuldeiser, hoe hoger het bedrag oploopt. Vertel waarom je het bedrag niet in één keer kunt terugbetalen, of misschien niet binnen een bepaalde periode. Maak duidelijk dat je meerdere schuldeisers hebt, als je die hebt. Stuur ze een overzicht van hoeveel schuld je nog aan schuldeisers moet betalen en laat hen meedenken. Iedere schuldeiser wil je helpen, want het is ook in hun belang.”

Wat je beter níet kunt doen als je schulden hebt

“Onderschat nooit het effect van financiële stress op je gezondheid. Uit veel onderzoeken is gebleken dat het intelligentieniveau van mensen tijdelijk daalt door financiële stress. Je hersenen gaan heel anders werken. Dat zorgt ervoor dat je ineens minder slimme uitgaven gaat doen om je tijdelijk goed te laten voelen, maar die op lange termijn voor nog meer financiële problemen zorgen. Ze geven het geld wat ze krijgen, meteen weer uit aan leuke dingen om de stress te verdringen.

Wanneer het intelligentieniveau daalt vanwege de stress, presteren mensen ook niet meer goed op hun werk. Daarnaast werken zij alleen nog maar om de schulden te betalen, zonder dat ze geld ontvangen om er iets leuks van te kopen of om bijvoorbeeld een keer op vakantie te gaan. Dat demotiveert enorm, en ze vergelijken zichzelf met hun collega’s. Ze gaan zich steeds slechter voelen en komen in een negatieve spiraal terecht die hen uiteindelijk thuis doet belanden.

Veel mensen wachten daarom totdat ze uit de schuldhulpsanering zijn en gaan dan pas weer werken. Ze willen het liefste dat de schulden kwijtgescholden worden en dat ze weer zorgeloos aan het werk kunnen. Maar wanneer zij geen hulp krijgen, blijven ze langer thuis en kost het de maatschappij meer geld. Daarom pleit ik ervoor dat gemeenten en werkgevers afspraken maken met schuldeisers om convenanten te betalen (afkoopvoorstel), zodat de schuldenaar snel weer aan het werk kan.”

Wat als de schulden problematisch worden? Wanneer schuldsanering?

“Officieel mogen we het pas problematisch noemen wanneer iemand niet meer in staat is om de schulden binnen drie jaar af te betalen. Is die kans groot, dan kom je in de schuldhulpsanering terecht om je te helpen alsnog te proberen zoveel mogelijk van je schulden af te betalen. Wat je niet meer kunt afbetalen na die drie jaar, kan komen te vervallen. Het schuldhulpsaneringstraject betekent dat je in een traject komt waarbij een bewindvoerder je gaat helpen je financiën te stabiliseren. Je mag daarbij zelf geen financiële uitgaven meer doen, behalve een wekelijks potje zakgeld waarmee je zelf mag bepalen wat je doet. De rest van je inkomsten worden door de bewindvoerder beheerd, zoals je vaste lasten.

Sommige mensen vinden bewindvoering prettig en laten dat doorgaan nadat alles opgelost is. Het helpt binnen een gezond budget te blijven. Een bewindvoerder helpt je ook te sparen, dus daar kan een mooi bedrag uitkomen waarmee je wel leuke dingen kunt doen.”

Stap over je schaamte heen

“Heb je schulden die je niet snel kunt afbetalen, stap dan over je schaamte heen en zoek hulp. Hoe sneller je even een duwtje in de goede richting krijgt, hoe sneller je rust krijgt, hoe minder je vanwege stress onnodige dingen gaat kopen om de situatie te verergeren.”

Lees ook ons interview met Gera Mateman over haar schulden: “Ik heb altijd hard gewerkt”.

Tekst: © Elisabeth (Angela Poll)
Beeld: Cottonbro (Pexels)