Home Thema'sLeven Veranderen doe je zo

Veranderen doe je zo

door Daniëlle Heerens

Soms is er iets in je leven waarvan je last hebt. Dat kan van alles zijn: je gewicht, je (ochtend)humeur, een ongezonde leefstijl (roken, te veel alcohol, te weinig bewegen). Of: last van je baas, de boom van de buurvrouw of die kattige collega. Je wilt graag veranderen, maar het lukt niet. Waarom vinden we veranderen zo moeilijk?

Nu zijn er veel dingen die je niet kunt veranderen, simpelweg omdat ze te maken hebben met gedrag van anderen. Bij je eigen gedrag ligt het anders. Je kunt zelf besluiten minder tussendoortjes te eten, meer te sporten, te stoppen met roken of minder auto te rijden. Toch blijft het moeilijk. Onderzoek laat zien dat het tijd kost om nieuw gedrag te ontwikkelen. Gemiddeld hebben we al ruim twee maanden nodig om eenvoudig gedrag te veranderen, zoals dagelijks een halfuurtje wandelen.

Je wilt veranderen om gezonder, beter of gelukkiger te worden. Veranderen ten goede betekent winst, maar er is ook verlies: je moet oude gewoontes opgeven. Nu heeft ons brein helaas een aangeboren afkeer van verliezen – helemaal als de winst onzeker is. Wat levert het nu echt op als je stopt met roken, gaat hardlopen of meer fruit eet? We proberen eerder verlies te vermijden dan winst te boeken.

Een onmisbare factor voor verandering is motivatie. Vrijwel alle cliënten in mijn praktijk geven aan dat ze graag iets willen veranderen. Dan vraag ik bijna altijd: ‘Hoe graag wil je dat op een schaal van 1-10?’ Ik noem dat de meetlat van het verlangen. Hoe groot is je verlangen om je gedrag, leefstijl of een belemmerende overtuiging te veranderen? En wat houdt je eigenlijk tegen?

Allereerst heeft dat te maken met ons prachtige, complexe brein. Dat is ontworpen om met zo min mogelijk inspanning zoveel mogelijk te bereiken. Dingen die we vaak doen, kosten weinig moeite. Als je dagelijks dezelfde weg naar je werk neemt, denk je daar al snel niet meer over na en kun je je onderweg met andere dingen bezighouden, zoals een interessant radioprogramma.

Een andere route nemen, ander gedrag dus, kost – volgens ons brein onnodige – energie. Ons brein is er ook op gericht gevaarlijke situaties of vervelende ervaringen te vermijden. Het spoort ons aan binnen onze comfortzone te blijven. Elke verandering wordt daarbij als bedreiging gezien. Bovendien slaat ons brein nare gebeurtenissen veel beter op dan fijne. Dit gebeurt zonder dat we ons ervan bewust zijn. Zo kan een geluid of geur ons onverklaarbaar angstig maken, omdat ons onbewuste brein direct een verbinding maakt naar een eerdere ervaring die bijvoorbeeld onveilig was.

Tot slot heeft onze omgeving veel invloed op ons gedrag. De omstandigheden waarin we leven en de mensen met wie we omgaan bepalen voor een groot deel wat we doen. Veel mensen zijn bang afgewezen te worden, er niet bij te horen. Daarom zijn we geneigd ons te conformeren aan een groep: dat biedt veiligheid en sociale contacten. Het vergt dus moed om ‘anders’ te zijn, tegen de stroom in te gaan.

De Bijbel roept ons op om te veranderen. Een mooi voorbeeld vormen de discipelen, die alles in hun leven veranderden toen Jezus zei: ‘Volg Mij’… Blijkbaar was hun verlangen om Jezus te volgen heel groot. De winst om bij Hem te horen overtrof ruimschoots het verlies van hun oude leven. Wat als je Jezus wilt volgen, maar steeds meer mensen in deze wereld dat raar vinden en je vertellen dat je geloof niet klopt? Je onbewuste brein probeert je dan misschien te ‘behoeden’ voor verlies van mensen, vrienden, veiligheid en comfort. Wees je ervan bewust dat veranderen ook te maken heeft met vertrouwen.

Tekst: © Elisabethbode (Annette Gerritsen)

De Elisabethbode is een magazine dat ingaat op actuele geloofs- en levensvragen van mensen van vandaag. Het biedt op persoonlijke manier bemoediging en steun vanuit het christelijk geloof. Dat gebeurt in een gevarieerde mix met verhalen van mensen over hoe zij het geloof vertalen naar hun dagelijks leven, met informatieve achtergrondartikelen en reportages over relevante thema’s, een pastorale vragenrubriek, herkenbare columns en gedichten. Er is ook volop plaats voor schitterende natuurfotografie, kunst, humor, psychologie en duurzaam leven. Het magazine richt zich op iedereen vanaf 50 jaar. Bent u nog geen abonnee? Bekijk dan onze abonnementen en word lid!

Reageren

* Door dit formulier te gebruiken, gaat u akkoord met de opslag en verwerking van uw gegevens door deze website.