Home Thema'sLeven Waarom juist rijken hulp nodig hebben

Waarom juist rijken hulp nodig hebben

door Maaike Sloetjes

Er was eens een rijke man. Zo vertelt Jezus dit verhaal. De rijke voorop. Dat klinkt bekend. De rijke komt in de wereld altijd eerst. En aan deze rijke was dat ook af te zien. Prachtige kledij, luisterrijke feesten, alom door zijn vrienden geroemd. En er was ook een arme, neergelegd in het voorportaal van de rijke man.

Zo kijken de bewoners van de tweede en derde wereld naar het Westen. In hun ogen leven wij luisterrijk. Zij willen zo snel mogelijk hiernaartoe komen om te delen in onze welvaart. De arme ligt letterlijk op de stoep van de rijke: aan de poort van Europa, in de vluchtelingenkampen, de azc’s. De arme hoopt van ons overschot een graantje mee te pikken. De rijke kan niet om de arme heen. Rijkdom is er niet zonder armoede. En die armoede heeft wereldeconomische oorzaken. Zoals het eeuwenlang uitbuiten van de derde wereld. Ook nu verdient het rijke Westen aan de derde wereld of investeert erin uit eigen belang.

Een prachtnaam
Opvallend in ons verhaal is dat de rijke geen naam heeft. De arme heeft een prachtnaam: Lazarus ­ God redt. In die naam komt Gods plan voor de arme tot uiting: hem redden. Maar die arme Lazarus – God redt – kan ook iets betekenen voor de rijke! In die naam wordt een appel gedaan op het geweten van de rijke. God redt de arme weliswaar en bevrijdt hem uit zijn ellende, maar dat is een opdracht voor de rijke. Want God laat geen brood uit de hemel regenen: dat brood moet gegeven worden. De rijke zal van zijn rijkdom moeten delen om Gods redding van de arme te realiseren. Wat zou het bijvoorbeeld mooi zijn als het bedrijfsleven ervoor zorgt dat het leven kwalitatief verbeterd wordt, niet alleen van de eigen werknemers, maar ook van handelspartners elders in de wereld? En dat van de winst projecten in de derde wereld worden gesteund? Enkele multinationals doen dat al.

De poorten van de hel
Gerechtigheid moet gedaan worden, maar ook geleerd. Daarom vertelt Jezus deze gelijkenis. Er wordt niet bedoeld dat de armen van ons de restjes krijgen en zo ons een goed geweten verschaffen. Nee, de arme ligt er om ons, rijken, te helpen! Te helpen? Ja, om de weg van gerechtigheid in te slaan: recht te doen en onrecht te bestrijden. Door de ogen van de arme Lazarus kijkt God de rijke aan. Niet de arme, maar de rijke is degene die geholpen, gered moet worden. De rijke is het probleem. Immers, de poorten van de hel staan voor hem open. Schrikbarend.

Te laat
Zal de rijke tijdig inzien dat hij op een doodlopende weg is? Zal hij bijtijds de arme ontdekken door wie God hem wil redden? Dat blijkt uit het vervolg van het verhaal. De arme sterft. Hij wordt door de engelen in de hemel in Abrahams schoot gelegd en mag daar rusten. Eindeloos geluk, sjaloom. Eindelijk gerechtigheid, zou je kunnen zeggen. De lofzang van Maria wordt werkelijkheid: de armen verhoogd en de rijken ledig weggezonden. Ook de rijke sterft. Maar in de hel lijdt hij helse pijnen. Dan ziet hij Lazarus, de arme, die hij tevoren nooit had willen zien. Hij vraagt Lazarus om een gunst: of hij hem wat water wil brengen om hem enige verlichting te geven. Maar daarvoor is het te laat. Er is een onoverbrugbare kloof die hen scheidt.

Gewaarschuwd
Wat een geweldige waarschuwing aan ons adres. De armen zijn degenen die God ons tot redding zendt. Laten we gerechtigheid doen, voordat het te laat is. Het is een zaak van leven of dood. Voor heel het leven op aarde. Voor de toekomst. En eveneens voor ons persoonlijk. We worden óók afgerekend op onze daden. ‘Ik had honger en jullie gaven Mij te eten; ik was een vreemdeling en jullie namen Mij op’ – of niet… (Matteüs 25).

We zijn gewaarschuwd. Iemand die opstaat uit het dodenrijk en de levenden waarschuwt, zal hen niet tot inkeer brengen, zegt Abraham in deze gelijkenis. Hoe profetisch is deze uitspraak: Jezus is uit de doden opgestaan om de weg van recht en vrede, van bevrijding en verlossing te gaan, en er wordt door velen niet naar Hem geluisterd. Willen wij, die naar zijn naam genoemd zijn, in zijn voetsporen treden? Dan zullen we nu de armen aan onze poort recht moeten doen. Dan zal blijken dat God ons redt, zoals de naam Lazarus ons al voorzegde.

Ds. A.T.B.M. van der Kevie, emeritus predikant binnen de Protestantse Kerk in Nederland, is op 25 maart 2017 overleden.

Tekst: © Elisabeth (A.T.B.M. van der Kevie)
Beeld: Unsplash (Fares Hamouche)

Elisabeth is een magazine dat ingaat op actuele geloofs- en levensvragen van mensen van vandaag. Het biedt op persoonlijke manier bemoediging en steun vanuit het christelijk geloof. Dat gebeurt in een gevarieerde mix met verhalen van mensen over hoe zij het geloof vertalen naar hun dagelijks leven, met informatieve achtergrondartikelen en reportages over relevante thema’s, een pastorale vragenrubriek, herkenbare columns en gedichten. Er is ook volop plaats voor schitterende natuurfotografie, kunst, humor, psychologie en duurzaam leven. Het magazine richt zich op iedereen vanaf 50 jaar. Bent u nog geen abonnee? Bekijk dan onze abonnementen en word lid!