Home Geen categorie Opdat wij niet vergeten… De brief van Jaap van de Pol (82)

Opdat wij niet vergeten… De brief van Jaap van de Pol (82)

door htromp

Regelmatig ontvangt de redactie van Elisabeth een ingezonden brief binnen. Zo ook van Jaap van de Pol (82) die als vrijwilliger en gids bij het Educatief Centrum Grebbelinie in het Vizier in Woudenberg werkzaam is. We delen het graag met je.

Het verstilde landschap rond ons Educatief centrum, zoals het deftig wordt genoemd, aan de brinkkanterweg 23a te Woudenberg, werd op die mooie vroege zomermorgen wreed verstoord door een horde: 26 in gele hesjes – waar heb ik dat meer gehoord – gehulde kinderen die luidkeels zongen dat ze nog niet naar huis gingen. Dat bleek ook zo te zijn, want ik zou dit stelletje ongeregeld iets proberen bij te brengen over het functioneren van de Grebbelinie in de tweede Wereldoorlog.

Soldaat met twee rechtervoeten
Na het enigszins chaotisch welkom en de onder grote hilariteit uitgevoerde fotoshoot bij onze houten soldaat met zijn twee rechtervoeten, vertelde ik hen dat het nu ernst werd. Dat ze zich op militair terrein bevonden en dat ik een aantal soldaten wilde rekruteren. Het aantal aanmeldingen overtrof, zoals gebruikelijk met dit soort sessies, de verwachtingen.

Maar zoals de lezer weet heb ik maar 14 M 95 geweren of iets wat daarop leek, maar wel door Roel Westendorp met groot vakmanschap op schaal gemaakt.

Zo chaotisch als ze arriveerden zo enthousiast waren ze onder mijn strenge militaire leiding, in korte tijd had ik ze dan ook verteld hoe het er in het echte leger aan toegaat, hoe men met een wapen dient om te gaan, en niet hoe men elkaar zo snel mogelijk van het leven moet beroven.

Spontaan werd het Wilhelmus gezongen
Na een half uur wisten ze wat wapen exercitie was en marcheerden ze er lustig op los en stonden de 4 vrouwelijke soldaten te popelen om op de hun bijgebrachte plechtige wijze onze nationale driekleur naar buiten te brengen en te hijsen, terwijl de erewacht op de voorgeschreven wijze het geweer presenteerden. Echter wie schetst mijn verbazing dat tijdens het plechtig hijsen van onze Nationale driekleur spontaan door deze groep 8 het Wilhelmus gezongen werd.

Voor de goede orde: ik zong niet mee want dan zou te kort worden gedaan aan deze helder klinkende kinderstemmen, overigens stond ik wel in de houding die bij een dergelijke aubade past.

De inname van de wapens vergde enige tijd want laten we eerlijk zijn op die leeftijd leg je, je wapen, in tegenstelling tot ons generatie, moeilijk weg.

Ouderwetse geweren
Tijdens de voorlichtingsfilm die ik regelmatig onderbrak, anders valt men gemakkelijk in slaap, leerde ik hen hoe de Grebbelinie ontstaan was en in de tweede Wereldoorlog functioneerde. Waarbij diverse opmerkingen werden gemaakt die ik u niet wil onthouden toen bijvoorbeeld die Duitse militairen voorbij marcheerden op de film werd gezegd dat die gemakkelijk weg gelaserd konden worden, men leeft tenslotte in het digitale tijdperk niet waar. Vervolgens werd opgemerkt dat de getoonde soldaten erg klein waren, en de geweren ouderwets. Een meisje zei: ‘Mijn opa bidde altijd voor de soldaten die ver weg woonden’. Op mijn vraag of opa nog leefde zei ze dat hij was gestorven. Haar vriendin vroeg aan mij; leefde u toen eigenlijk al? Toen ik die vraag bevestigend had beantwoord zei ze dat ze mij cool vond. Bij navraag bleek dat een compliment te zijn. Bovendien ontkwam ik er niet aan een écht beleefd verhaal te vertellen uit die tijd, ook aan die wens heb ik voldaan.

Er steeg een gejuich op
Op niet militair voorgeschreven wijze verliet men de filmzaal bekeek ons bijbehorend museum en in bij die leeftijd behorende looppas bezocht men de nagebouwde loopgraaf waarbij men vroeg waarom de schietgaten aan één kant zaten. Dat betekende dat ik het niet goed had uitgelegd of men had het niet goed begrepen. Grote consternatie ontstond toen er zelfs kogels werden gevonden, ze waren van een wat ander type dan in 1940 maar wie maalt daarom het was spannend en daar ging het om. In een boom zat ook een nagemaakte  uitkijkpost. Maar hoe ik ook de functie daarvan duidelijk probeerde te maken het bleef voor hen een boomhut en ach ik heb het maar zo gelaten. Toen echter de kazemat (Nederlandse Bunker) in zicht kwam steeg er een gejuich op en werd het ding in bezit genomen en werd het letterlijk een hoogte punt men klom erop en de al even enthousiaste leiding maakte een groepsfoto en na de deur te hebben geopend probeerde men er tegelijk in te klimmen dat mislukte natuurlijk jammerlijk maar er pasten 24 schoolkinderen in en dat was op zich al een belevenis later bleek er nog één leerling achter gebleven te zijn en die werd tenslotte onder grote hilariteit bevrijd.

Militaire groet
Terug bij ons centrum werden opnieuw foto’s gemaakt onder de Engelse, Canadese en Amerikaanse vlaggen, waarbij door iedereen de militaire groet werd gebracht. Toen ik hen na deze bewogen middag vertelde dat jonge mannen, die soms maar 9 jaar ouder waren dan zij nu, hun leven hebben gegeven in de oorlog, zodat wij nu in vrijheid mogen leven, leren, en werken, werd het stil. Zij zullen het niet vergeten.

0pdat wij niet vergeten.

En na de meegebrachte pakjes taxi en boterhammen te hebben genuttigd, en de rest aan de nieuwsgierig nabij gekomen schapen en lammetjes te hebben gevoerd, stapte men weer op de fiets en namen ze onder het uitdelen van High/fives afscheid van een uitgeleefde gids die zich na deze “bevrijding” naar huis spoedde en daar een uur “plat” ging.

En vanaf die brits groet ik u allen.

Jaap van de Pol

Tekst: © Elisabeth (Jaap van de Pol)

Elisabeth is een magazine dat ingaat op actuele geloofs- en levensvragen van mensen van vandaag. Het biedt op persoonlijke manier bemoediging en steun vanuit het christelijk geloof. Dat gebeurt in een gevarieerde mix met verhalen van mensen over hoe zij het geloof vertalen naar hun dagelijks leven, met informatieve achtergrondartikelen en reportages over relevante thema’s, een pastorale vragenrubriek, herkenbare columns en gedichten. Er is ook volop plaats voor schitterende natuurfotografie, kunst, humor, psychologie en duurzaam leven. Het magazine richt zich op iedereen vanaf 50 jaar. Bent u nog geen abonnee? Bekijk dan onze abonnementen en word lid!