Home Thema'sGezondheid Nog niet oud en toch eenzaam

Nog niet oud en toch eenzaam

door Daniëlle Heerens

Ze heeft een geslaagd leven, met een drukke baan, een volle agenda, kinderen en regelmatig contact met familie en vrienden. Desondanks voelt ze zich eenzaam, pijnlijk eenzaam zelfs. Monique hoort bij de groep veertigers waar eenzaamheid steeds grotere vormen aanneemt.

Als we denken aan eenzame mensen, dan denken we meestal aan ouderen. Bejaarden die de deur niet meer uit komen. Of ouderen die hun partner en familieleden hebben zien wegvallen. In tweede instantie komen de eenzame jongeren in onze gedachten op. Tieners die gepest worden. Of jongeren die anders zijn dan de rest en daardoor geen aansluiting vinden bij leeftijdsgenoten.

aar eenzaamheid blijkt universeel en is niet leeftijdgebonden. De hardwerkende veertigers, zoals Monique, vallen vaak buiten beeld. Dat komt doordat we eenzaamheid verwarren met alleen-zijn. Als je ouderen de vraag stelt of ze zich weleens eenzaam voelen, krijg je negen van de tien keer het antwoord dat ze zich niet eenzaam voelen, maar wel alleen. Bij veertigers krijg je het tegenovergestelde antwoord. Zij zijn niet alleen, maar voelen zich wel vaak eenzaam. We kunnen ons dus eenzaam voelen, zelfs als we dagelijks mensen om ons heen hebben.

Je bent oké
Als eenzaamheid niet hetzelfde is als alleen-zijn, wat is het dan wel? Het heeft alles te maken met je verbonden voelen met andere mensen. Of je het idee hebt dat je ertoe doet. Dat je ergens bij hoort en gemist wordt als je er niet meer bent. We voelen ons op een gezonde manier verbonden met anderen, als we bevestigd zijn in wie we zijn. Die bevestiging – dat we mogen zijn wie we zijn en dat we goed zijn – horen we in onze kinderjaren te krijgen. Als we ons onvoorwaardelijk geliefd weten, voelen we ons op een goede manier verbonden met de ander. Ook als de ander niet in beeld is. Of niet meer in beeld doordat hij of zij overleden is. Die bevestiging moet verankerd zijn in onze ziel, zodat we altijd weten: er zijn mensen die van me houden en die blij zijn dat ik besta.

Op je tenen lopen
Maar omdat volmaakte ouders niet bestaan, zijn veel mensen onvoldoende bevestigd. Ze hebben in hun jeugd warmte, veiligheid en geborgenheid gemist. Monique moest als kind altijd op haar tenen lopen, omdat haar moeder overspannen was. Ze wilde haar moeder niet tot last zijn. Ze wilde niet dat haar moeder weer zou gaan schreeuwen. Of huilen. Ze moest altijd op haar hoede zijn en kon niet ongestoord haar gang gaan. Eenmaal volwassen moest Monique haar eigenwaarde zelf gaan verdienen en opbouwen.

Dat lukt de meeste veertigers wel. Al dan niet met behulp van een coach, zelfhulpboeken en trainingen zijn ze in staat een werkplek te vinden die bij hun gaven en talenten past. Ze werken hard, maken carrière, leren steeds beter voor zichzelf op te komen en bewaken zorgvuldig hun opgebouwde imago. Maar een drukke baan en een druk sociaal leven zorgen er niet automatisch voor dat ze niet eenzaam zijn. Sterker nog: iedere borrel en elk etentje met collega’s kunnen ervoor zorgen dat de eenzaamheid des te meer gevoeld wordt. Want als er geen verbondenheid is, maakt de aanwezigheid van anderen het diepgewortelde gevoel van alleen-op-de-wereld-zijn alleen maar groter.

Elkaar bevestigen
Het goede nieuws voor Monique, en voor alle anderen die lijden onder eenzaamheid, is dat wat je in je jeugd gemist hebt hersteld kan worden. We zijn aan elkaar gegeven om elkaar te bevestigen. In: je bent misschien niet volmaakt, maar jij bent jij. Je bent goed zoals je bent. Ik zie je staan. Ik hoor wat je zegt. Ik begrijp wat je nodig hebt. En ik ben er voor je. Bevestigd zijn en verbonden zijn met anderen is een eerste levensbehoefte. Het besef dat we voor elkaar gemaakt zijn, zijn velen helaas kwijtgeraakt.

Mensen hebben weinig tijd voor elkaar, moeten zich ontplooien, niets missen van het leven, dromen naleven, eruit halen wat er in zit. En zichzelf zichtbaar te maken, want als de ander dat niet doet, moet je het zelf doen. Dus nóg harder werken om gezien te worden. Nog meer likes krijgen, in welke vorm dan ook. Maar de pogingen onszelf op de kaart te zetten, vormen een bodemloze put. Want we kunnen onze ziel niet voor de gek houden. Ze trapt er niet in als we onszelf willen bevestigen.

Onze ziel blijft hongerig naar de bevestiging en waardering van anderen. Gelukkig mogen we weten dat we gekend en geliefd zijn door de allerhoogste God. Al voor de grondlegging van de wereld kende Hij onze naam. Hij zag het zitten om zich aan ons te verbinden. Vanuit die liefdevolle relatie kunnen we elkaar ook bevestigen en liefhebben. Het is een proces dat geduld vraagt, vooral bij mensen die lijden onder een depressie. Ook Monique mag leren om te rusten in de bevestiging die anderen – en de Ander – haar kunnen geven.

Tekst: © Elisabeth (Helene Akkerman)

Elisabeth is een magazine dat ingaat op actuele geloofs- en levensvragen van mensen van vandaag. Het biedt op persoonlijke manier bemoediging en steun vanuit het christelijk geloof. Dat gebeurt in een gevarieerde mix met verhalen van mensen over hoe zij het geloof vertalen naar hun dagelijks leven, met informatieve achtergrondartikelen en reportages over relevante thema’s, een pastorale vragenrubriek, herkenbare columns en gedichten. Er is ook volop plaats voor schitterende natuurfotografie, kunst, humor, psychologie en duurzaam leven. Het magazine richt zich op iedereen vanaf 50 jaar. Bent u nog geen abonnee? Bekijk dan onze abonnementen en word lid!