Home Overdenking Leer ze kennen: de mantelzorgers uit de Bijbel

Leer ze kennen: de mantelzorgers uit de Bijbel

door htromp

De geliefde apostel, zo wordt Johannes ook wel genoemd. Hij had een innige band met zijn Meester. Hij rustte op borsthoogte van Jezus bij het laatste avondmaal, dicht bij het hart. Daar hoorde hij de hartenklop van Gods liefde. Daarom kon hij veel over liefde schrijven in zijn brieven. Daarom bleef hij bij de Heer tot zijn laatste overwinningskreet: ‘Het is volbracht!’ Daarom nam hij Jezus’ moeder in huis en zorgde voor haar. Niet alleen omdat de wet het voorschreef. Maar ook uit liefde.

Zorg voor weduwen en wezen ligt diep verankerd in de joods-christelijke cultuur waar ons land nog steeds haar normen en waarden op baseert.

Het dorre hout
Omkijken naar zwakken, gehandicapten of hoogbejaarden? ‘Het dorre hout wordt gekapt’, schreef columnist Marianne Zwagerman toen bleek dat vooral ouderen stierven aan corona. ‘Misschien een paar maanden eerder dan zonder virus’, was haar conclusie. Met de vraag erachteraan: ‘Moet iedereen die nog in de bloei van zijn leven zit daar alles voor opofferen?’ Alsof coronazorg voor ouderen niet meer de moeite waard zou zijn. Gelukkig vonden veel landgenoten van wel. Elk leven is belangrijk voor God, van elk ras en elke leeftijd. Old Lives Matter!

Ieder tot last
Een oude vrouw die niet langer geluk voor zichzelf verwachtte en niets meer te bieden had aan de samenleving, ieder tot last. Zo voelde Naomi zich, een hoofdpersoon uit het bijbelboek Ruth (de NBV noemt haar Noömi). Bitter geworden, man en kinderen kwijtgeraakt, zonder inkomen en bescherming, was ze op weg naar haar geboorteland, samen met haar schoondochters. Ze wilde haar naam veranderen in Mara, wat bitter betekent. Daarom zei ze tegen haar Moabitische schoondochters dat deze beter terug naar huis konden gaan. Voor hen was het nog niet te laat om in eigen land hun geluk te zoeken, opnieuw een gezin te stichten. Nog in de bloei van hun leven, dus waarom zouden ze zich bekommeren om dit ‘dorre hout’?

De band tussen schoonmoeder en schoondochters was sterk. ‘Keer terug, mijn dochters!’ zei Noömi twee keer tegen hen. Orpa en Ruth heetten ze. Ze wilden niet. Tot Noömi hun voorhield dat ze echt niets meer van haar konden verwachten. Toen ging Orpa weg, ‘maar Ruth klampte zich aan haar vast’, lezen we in vers 14 van hoofdstuk 1 (HSV).

Hoopvolle toekomst
We weten niet hoe ze met elkaar omgingen toen Noömi’s man en zonen nog leefden, maar uit Ruths reactie bleek dat er hoe dan ook een hechte, liefdevolle relatie was. Zij identificeerde zich helemaal met Noömi’s situatie. ‘Waar u gaat, zal ik gaan, waar u slaapt, zal ik slapen; uw volk is mijn volk en uw God is mijn God. Waar u sterft, zal ook ik sterven.’ Toen Noömi merkte dat ze het meende, kon ze de hulp aannemen. Uiteindelijk heeft Ruth haar eigen geluk wel gevonden, maar dat kon ze van tevoren onmogelijk weten. Een goede man, een plek om te wonen, een zoon… En wat heeft Ruths trouwe liefde en zorg Noömi veel goedgedaan! Zo gaf God aan beiden een hoopvolle toekomst. Ook aan ons trouwens, want Ruths baby is een van de voorvaderen in de geslachtslijn van Jezus.

Uit liefde
Ook Johannes nam de zorg voor een moeder op zich. Uit liefde voor zijn Heer. Ruth offerde veel op, zonder iets terug te verwachten, uit liefde voor haar schoonmoeder. Een mantelzorger doet dat ook. Als dat uit liefde gebeurt, wordt het niet altijd als een zwaar offer gevoeld. Dat geldt nog meer voor iemand die een ander helpt uit liefde voor Jezus. De Heer spreekt daar zelf over in Matteüs 25:35-40: ‘Alles wat jullie gedaan hebben voor een van de onaanzienlijksten van mijn broeders of zusters, dat hebben jullie voor Mij gedaan.’ Liefde komt tot uiting in wat je doet voor iemand die in nood is. Of, met een knipoog naar het verhaal over Sint-Maarten: ‘Toen Ik het koud had, gaf je Mij de helft van je mantel.’

Martinus en de Dag van de Mantelzorg
Volgens een oude, mooie legende gaf een Romeinse soldaat op een koude nacht de helft van zijn mantel aan een bedelaar. Die nacht verscheen Christus aan hem en zei: ‘Ik was naakt en gij hebt Mij gekleed.’ Die soldaat bekeerde zich tot het christendom. Martinus van Tours heette hij. Wij kennen hem als Sint-Maarten. Op 11 november gaan kinderen langs de deur en zingen over hem en op 10 november is het de Dag van de Mantelzorg. Die mantel uit het woord ‘mantelzorg’ is dus een verwijzing naar deze heilige Martinus. Als je minimaal drie maanden lang minstens acht uur per week voor iemand zorgt, ben je mantelzorger. Uit liefde. Voor iemand die een warme mantel om zich heen nodig heeft.

Tekst: © Elisabeth (Joke Tan)
Beeld: Unsplash (Dominik Lange)

Elisabeth is een magazine dat ingaat op actuele geloofs- en levensvragen van mensen van vandaag. Het biedt op persoonlijke manier bemoediging en steun vanuit het christelijk geloof. Dat gebeurt in een gevarieerde mix met verhalen van mensen over hoe zij het geloof vertalen naar hun dagelijks leven, met informatieve achtergrondartikelen en reportages over relevante thema’s, een pastorale vragenrubriek, herkenbare columns en gedichten. Er is ook volop plaats voor schitterende natuurfotografie, kunst, humor, psychologie en duurzaam leven. Het magazine richt zich op iedereen vanaf 50 jaar. Bent u nog geen abonnee? Bekijk dan onze abonnementen en word lid!