Hoe blijf je moedig als het leven moeilijk is? Wat heb je nodig om ondanks tegenslag, onrecht en onzekerheid toch stappen te zetten? Tijdens de Elisabethdag afgelopen zaterdag nam Els van Dijk, voormalig directeur van de Evangelische Hogeschool, een volle zaal mee in een inspirerend verhaal over moed, hoop en vertrouwen op God.
‘Moed heb je nodig als je geen perspectief meer ziet’, begint Els haar workshop in de middag. ‘Want zonder hoop wordt het leven een bodemloze put. Hoop en vertrouwen zijn daarom onmisbaar als je moedig wilt leven. Maar moed vraagt ook iets anders: verontwaardiging over de gebrokenheid van deze wereld.’
Els ziet soms te weinig boosheid bij mensen. Boosheid over onrecht, over zonde en over situaties die niet zijn zoals God ze bedoeld heeft. ‘Je hebt die woede nodig om in beweging te komen!’ Het gaat daarbij niet om een destructieve boosheid, maar om heilige verontwaardiging die je aanzet om iets te doen. Ze krijgt weleens een kaartje van oud-studenten waarop staat: ‘Dank u voor uw boosheid.’
Niet de hele trap overzien
Moed begint bij vertrouwen. En vertrouwen betekent niet dat je precies weet hoe de toekomst eruitziet. ‘Je hoeft niet de hele trap te zien om de eerste stap te zetten.’ Wel moet je de moed hebben om die eerste stap daadwerkelijk te zetten. Daarbij is het belangrijk om God meer te vertrouwen dan jezelf: meer dan je eigen aanpak, doorzettingsvermogen of inzicht.
‘Moed hangt niet van mij af. Maar ik mag wel in gehoorzaamheid gaan.’ Het gaat erom dat je staat in de overwinning van Jezus. Niet je eigen kracht is doorslaggevend, maar de hoop en het vertrouwen waarop je je leven bouwt.
Soms heb je moed nodig in situaties waarin je het gevoel hebt dat je niet kunt winnen. Els vertelt dat ze zelf al heel lang geleden uit de wedstrijd is gestapt. ‘Veel mensen ervaren het leven als een wedstrijd waarin ze zich voortdurend moeten bewijzen. Maar daar gaat het niet om.’ Ze wijst op Paulus, die ondanks alle tegenslagen en moeilijkheden bleef doorgaan. Hij hield zijn blik gericht op de toekomstige wereld. ‘Neem niet de gebrokenheid en moedeloosheid als uitgangspunt. De hoop op heelheid en genezing geeft je moed.’
Een hoger doel
Moed is volgens Els niet in de eerste plaats gericht op je eigen welzijn. ‘Moed is iets wat je dienstbaar stelt aan een hoger belang.’ Het gaat om een perspectief dat verder reikt dan jezelf. Dat vraagt moed om onrechtvaardigheid te bestrijden, om anders te zijn en volgens het evangelie te leven. Ook vraagt het moed om de confrontatie aan te gaan en niet zomaar met alles mee te gaan.
Met een knipoog merkt Els op dat je moedeloos kunt worden als je naar de politiek kijkt. Er klinkt gelach in de zaal. Maar haar punt is serieus: wat ontbreekt, is een hoger ideaal. Juist dat grotere doel is belangrijk. ‘Wat is jouw missie hier in het leven? Waarom heeft God het behaagd dat jij bestaat? Als christenen mogen we meeschrijven aan Gods verhaal, aan de voltooiing van zijn Koninkrijk.’
Els noemt moed ook wel ‘het uithoudingsvermogen van de ziel’. Ze haalt daarbij het beeld aan van Jezus die met zijn discipelen de lofzang zingt, vlak voordat Hij zijn lijden tegemoet gaat. ‘Ook dat is moed: juist op zo’n moeilijk moment de daden van God bezingen en je vertrouwen op Hem stellen.’
Vijf praktische handvatten
Hoe geef je moed en vertrouwen handen en voeten in het dagelijks leven? Els geeft vijf praktische aanwijzingen:
- Vraag God niet om de bergen uit je leven weg te nemen, maar om moed om ze te beklimmen. Betrek God bij je dagelijkse gedachten en je gewone bezigheden.
- Leef bij de dag. Een mens ziet op zijn grote tocht vaak niet verder dan de volgende bocht. Gods Woord is een lamp voor je voet, geen glazen bol voor de toekomst. Je krijgt genoeg licht voor de volgende stap. Vertrouw erop dat er morgen opnieuw manna zal zijn.
- Neem de tijd voor moeilijke keuzes. Soms moet je bij belangrijke beslissingen eerst wat meer uitzoeken. Je hoeft niet altijd direct te kiezen. Laat een beslissing rijpen en zoek naar innerlijke vrede.
- Houd het doel voor ogen. Els verwijst naar Holocaust-overlevendeViktor Frankl, die veelvuldig de uitspraak van de filosoof Friedrich Nietzche gebruikte: ‘Wie een waarom heeft om voor te leven, kan bijna ieder hoe doorstaan.’ Weet waarom je doet wat je doet en wat jouw opdracht is.
- Zorg goed voor jezelf, lichamelijk en geestelijk. Voor zover je daar invloed op hebt, is het belangrijk om fit te blijven voor de weg die voor je ligt.
Els sluit af met twee Bijbelteksten die haar boodschap onderstrepen. ‘In 2 Timotheüs 1:7 staat dat God ons geen geest van lafhartigheid heeft gegeven, maar van kracht, liefde en bezonnenheid. En Psalm 56 verwoordt het vertrouwen dat juist wanneer alles angst aanjaagt, je je vertrouwen op God mag stellen.’
Een uitspraak van Els blijft hangen: ‘Moed is angst die veel gebeden heeft.’ Moedig zijn betekent dus niet dat je nooit bang bent. Het betekent dat je met je angst naar God gaat, op Hem vertrouwt en vervolgens de volgende stap durft te zetten.
Tekst en beeld: Daniëlle Feddes
Ontvang je onze nieuwsbrief al? Hierin houden we je op de hoogte van nieuwe recensies en artikelen uit Elisabeth Magazine. Wil je voortaan 16x per jaar zelf ons prachtige magazine ontvangen? Word dan lid van de missie van Elisabeth Magazine. Zo word je zelf opgebouwd én help je het evangelie te verspreiden.
