Home Thema'sGeloven Onzekere toekomst voor de kerk van de ‘zilveruitjes’

Onzekere toekomst voor de kerk van de ‘zilveruitjes’

door Daniëlle Heerens

‘Zilveruitjes’ noemen ze zichzelf: senioren aan de zonnige zeekust van Spanje, Portugal en Turkije. Sommigen vestigen zich hier na hun pensionering permanent, de meesten echter ontvluchten vooral de Hollandse winters. In het zonnige zuiden zijn ook kerken ontstaan, maar… hun toekomst is onzeker.

Het waren niet de pensionado’s, maar veelal Indische Nederlanders die zich voor het eerst in de jaren zestig aan de Spaanse kust vestigden. Ze hadden heimwee naar het zonnige klimaat van hun jeugd. Onder hen bevonden zich nogal wat protestantse christenen, en daar zag emeritus zendingspredikant H. van den Brink een taak liggen. Hij had zelf in voormalig Nederlands-Indië gewerkt.

Verfrissend
Dominee Van den Brink begon in 1966 in Malaga met protestantse huisdiensten en de opbouw van een pastoraal netwerk. Aansluiting bij een plaatselijke kerk lag immers vanwege de taalproblemen niet voor de hand. En samenwerking met plaatselijke parochies in deze vanouds traditioneel katholieke landen was – en is vaak nog – lang niet overal een haalbare kaart.

Gaandeweg ontstonden er kerkelijke gemeenten. En in Nederland werd de EPNSP gestart, de Stichting voor Evangelisch Pastoraat onder Nederlanders in Spanje en Portugal. Deze zorgde onder meer voor de werving van (emeritus-) predikanten die enkele maanden, tegen vergoeding van hun vliegticket en gratis inwoning, het pastoraat op zich namen. De naam is intussen gewijzigd in Interkerkelijk Pastoraat onder Nederlanders in Zuid-Europa (www.ipnze.nl), maar de inzet is gelijk gebleven. Twaalf gemeenten zijn nu aangesloten: vier in Portugal, zeven in Spanje en een in Turkije.

Zingen en bridgen
Halverwege de jaren negentig nam de toestroom van pensionista’s gestadig toe. Naast de vele toeristenhotels verrezen langs de kustlijnen talrijke appartementenflats en complete urbanizacions, door buitenlandse senioren bewoonde wijken. Ze golfen, zwemmen, zingen in internationale zangkoren, spelen tennis, petanque en bridge en eten frequent buiten de deur, wat in zuidelijke landen aanzienlijk goedkoper is dan in eigen land.

Het aantal kerkelijke gemeenten nam navenant toe. Zo ging in 2007 in de Turkse badplaats Alanya een Nederlandstalige gemeente van start, en in het najaar van 2008 de interkerkelijke gemeente ‘De Hoeksteen’ in Guardamar del Segura aan de Costa Blanca.

Verademing
De Nederlandse kerkgemeenschappen typeren zichzelf als ‘interkerkelijk’. Kerkmensen van gereformeerd tot pinkstergemeente vinden er onderdak. Ook rooms-katholieke kerkgangers zijn geen zeldzaamheid, al vormen ze wel een minderheid. Henk (64, voorganger): ‘Het interkerkelijke karakter zie ik als geschenk, omdat veel mensen hier – soms voor het eerst – over de schutting van hun eigen kerkmuur kijken. Ze nemen kennis van andere vormen van geloofsbeleving, nieuwe liederen, een andere manier van preken, van liturgische symbolen.’

Toekomst?
De toekomst voor de Nederlandse kerken in Zuid-Europa is onzeker. De gemiddelde leeftijd van de harde kern nadert de tachtig. Ook lijkt onder de aankomende generatie gepensioneerden minder behoefte om zich voor langere tijd aan één land te binden. Het bestuur van IPNZE is zich hiervan bewust, maar net zomin als in eigen land zijn hier instantoplossingen voorhanden. Albert (77): ‘We zullen hard aan onze bekendheid moeten werken, maar dan is er zeker onder de vakantiegangers nog veel te winnen. De laatste jaren zien we hoe dankzij de website en een duidelijke folder meer toeristen de weg naar onze kerk weten te vinden.’ En dat is natuurlijk al een stap in de goede richting.

Het hele artikel is eerder verschenen in de Elisabethbode.

Tekst: © Elisabeth (Henk Fonteyn)

Elisabeth is een magazine dat ingaat op actuele geloofs- en levensvragen van mensen van vandaag. Het biedt op persoonlijke manier bemoediging en steun vanuit het christelijk geloof. Dat gebeurt in een gevarieerde mix met verhalen van mensen over hoe zij het geloof vertalen naar hun dagelijks leven, met informatieve achtergrondartikelen en reportages over relevante thema’s, een pastorale vragenrubriek, herkenbare columns en gedichten. Er is ook volop plaats voor schitterende natuurfotografie, kunst, humor, psychologie en duurzaam leven. Het magazine richt zich op iedereen vanaf 50 jaar. Bent u nog geen abonnee? Bekijk dan onze abonnementen en word lid!