Marianne Rietveld is al twintig jaar koster van de Grote of Onze-Lieve-Vrouwekerk in Dordrecht. ‘Het is een intensieve baan, maar wel een hele eer!’ In Elisabeth Magazine nr. 1 staat een interview met Marianne over haar werk. Het artikel hieronder is een aanvulling op het Levensverhaal van Marianne.
Marianne (1962) is sinds elf jaar weduwe en heeft een volwassen zoon en dochter. Ze woont samen met haar dochter in de kosterij naast de Grote Kerk in Dordrecht.
Wat doet een koster zoal?
,,Een koster zorgt voor de praktische zaken in en om het kerkgebouw, denk aan de verlichting, het onderhoud, de kerktuin en het klaarzetten van voorwerpen tijdens de eredienst, zoals een glas water op de preekstoel.”
Verhuur
De toren telt zo’n 270 treden, moet u dagelijks de vlag hijsen?
,,Gelukkig niet! De toren is van de burgerlijke gemeente Dordrecht en de kerk van de hervormde gemeente. Dat stamt uit de Napoleontische tijd omdat de toren baken en uitkijktoren van de stad was. Het torenbeheer valt dus niet onder mij. Natuurlijk waarschuw ik wel als er lampen stuk zijn in de torenopgang of als er een klok niet meer mee wil luiden. Het is hier een bedrijf en niet zomaar een dorpskerkje waar zondags een dienst wordt gehouden en door de week een enkele vergadering. De kerk wordt veel verhuurd voor zangavonden, orgelconcerten, brocantemarkten of platenbeurzen.”
Camera’s
,,In de coronatijd namen we de diensten op en zei ik tegen de predikant: dat moeten we niet blijven doen, want als het ’s winters twee graden is kijkt en luistert men liever thuis achter de koffie naar de preek. Maar de camera’s zijn gebleven en het valt me mee. Mensen komen toch naar de kerk om die gemeenschap te ervaren. De evenementen en andere bijeenkomsten heb ik in de coronatijd erg gemist. Wij deden op zondag een dienst met hooguit tien personen plus de organist, ik als koster, een ouderling, de dominee en iemand die de dienst moest streamen voor de thuisluisteraars. Dat was een hele uitdaging want de kerk is een echte ‘galmbak’. Voordat het thuis een beetje verstaanbaar was waren we weken verder. Dat was een bizarre tijd.”
Hoe verloopt het opruimen na een kerkdienst?
,,Er worden elke zondag spullen achtergelaten zoals brillen, handschoenen, portemonnees of een paraplu. We hebben een grote mand staan en eens per jaar zoek ik uit wat er nog naar de kledingbank kan en wat er gewoon weg moet. Ik heb hier ook een hele set autosleutels liggen, maar daar komt gek genoeg niemand om.”
Koud
Het is in de winter koud, want er wordt niet gestookt…
,,Dat kan niet en dat mag niet. Het kan niet omdat we niet onder de zerken kunnen, en het mag niet want je stookt de orgels kapot en de koorbanken die nog uit de katholieke tijd stammen. De koudste periode is januari en februari, dan zit de kou in het gebouw en zeker met vorst of sneeuw op het dak. Ik ben zelf aan de kou gewend maar onder de zeven graden wordt het ijzig. Dan krijg je koude handen en trek ik thermo-ondergoed aan.”
Krijgt u hulp van vrijwilligers?
,,Er is een ploeg van vier hulpkosters. Hard nodig met 60.000 tot 70.000 toeristische bezoekers per jaar. 150 Vrijwilligers zorgen voor de openstelling van de kerk van 1 januari tot 31 oktober, van dinsdag tot en met zondag. Er zitten er twee bij de receptie, twee lopen kerkwacht, de schenkerij wordt bemand en ’s zomers komt een groepje conservatores elke twee weken het koper bijhouden en het koperen koorhek poetsen. Ook kijken ze of er ergens boktorren zijn.”
Kaarsje branden
Kan men ook een kaarsje branden in de kerk?
,,In de stiltekapel kan men een kaarsje branden of gebeden opschrijven die we zondags meenemen in onze dienst. We maakten het ooit mee dat iemand alle kaarsjes had uitgeblazen want kaarsjes in de kerk vond die persoon ‘rooms’. Terwijl de Grote Kerk van origine een katholieke kerk is… Men zoekt toch ergens houvast. Na de vliegtuigramp MH17 waren de kaarsen niet aan te slepen. En rond Allerzielen op 1 november is er ook meer vraag naar. Wie alleen even komt om een kaarsje te branden betaalt geen toegang.”
‘Kunt u de koster even roepen?’
,,Het woord kosteres vind ik niet fijn, zeg maar gewoon koster of mijn voornaam Marianne. Ooit vroeg een meneer of ik de koster kon roepen, hij dacht dat ik de kostersvrouw was. Hij was verrast toen ik zei: ik ben de koster! Blijkbaar is het voor sommigen nog wennen dat een vrouw dit beroep ook kan uitoefenen.”
Tekst: Walter Wijnhoven
Beeld: Elisabeth Ismail
Lees ook: Evert de Niet is een wandelende encyclopedie van het kerkelijk erfgoed van Scheveningen en Ondernemer Wim Annen koopt kerkgebouwen.
Elisabeth Magazine is een tijdschrift vol hoop en geloof en verschijnt 16x per jaar. In Elisabeth vind je bemoedigende en geloofsopbouwende artikelen, interviews, gedichten, columns, tips, prachtige natuurfotografie en nog veel meer. Steun onze missie om hoop en bemoediging te verspreiden en word lid van Elisabeth! Kijk hier hoe.
