Duurzaamheid speelt een steeds grotere rol op allerlei gebieden in onze samenleving en in ons persoonlijk leven. Maar wat kun je als christen met duurzaamheid? ,,Duurzaamheid is ook: nee zeggen tegen onrecht”, zegt Lysanne van de Kamp van Micha Nederland.
Duurzaamheid is een containerbegrip dat te pas en te onpas wordt gebruikt (en misbruikt). Daardoor kan het hol en betekenisloos klinken. Wat kunnen, willen en moeten we ermee als christenen? En lezen we er ook iets over in de Bijbel? (Spoiler: ja, verrassend veel zelfs.)
Duurzaamheid: we gebruiken de term vaak voor de manier waarop we met de schepping willen omgaan. Het gaat over gedrag dat op de lange termijn vol te houden is. We willen op zo’n manier leven dat we het land en zijn (menselijke of niet-menselijke) bewoners niet uitbuiten, vervuilen of vernietigen. We willen niet achteloos of ondankbaar omgaan met iets wat de Schepper zo mooi gemaakt heeft.
Overvloed
In theorie zou duurzaamheid niet moeilijk moeten zijn, want de aarde is een plek van overvloed. Er is genoeg voor iedereen! Toch is het in de praktijk lastig, omdat we gewend zijn geraakt aan een manier van leven die juist niet duurzaam is. Dat wil zeggen: onze leefstijl is letterlijk niet vol te houden. Grondstoffen raken op. De bodem wordt onvruchtbaarder. Steeds meer planten- en dierensoorten worden met uitsterven bedreigd. En mensen op andere plekken ter wereld leven in slavernij om onze levensstijl mogelijk te maken.
Omgekeerd
Door klimaatverandering verandert de aarde langzaam in een plek die akelig veel doet denken aan Jeremia 4:23-28, waar staat: ‘Ik zag de aarde, ze was woest en doods. (…) Ik keek, er waren geen mensen, alle vogels waren uit de lucht verdwenen. Ik keek, elke boomgaard was een woestijn.’ Dit gedeelte in Jeremia wordt ook wel het ‘omgekeerde scheppingsverhaal’ genoemd. In het oorspronkelijke scheppingsverhaal (Genesis 1) is te zien hoe de schepping van een woestenij getransformeerd werd tot een geordend en gebalanceerd geheel. Maar nu gebeurt het omgekeerde. De balans is zoek. De wanorde neemt toe.
De balans is zoek, maar het verhaal eindigt niet in chaos: ook de schepping mag een opstanding verwachten
In vers 27 doet God echter een opvallende belofte: ‘Heel het land wordt een woestenij, maar vernietigen zal Ik het niet.’ Het verhaal eindigt niet in chaos. Gods verhaal met de wereld krijgt een wending: Jezus. Zijn sterven en opstanding hebben tot gevolg dat óók de schepping een opstanding mag verwachten. Voor mijzelf is dit een houvast geworden: de duisternis kán het licht niet in haar macht krijgen (Johannes 1:5).
Gerechtigheid
Ook de opdracht om te ‘sterven aan onszelf’ en een ‘vernieuwde mens’ te worden (zie o.a. Lucas 9:24; Johannes 12:24) past hierbij. En dat is waar de term ‘gerechtigheid’ om de hoek komt kijken. Want wist je dat er in de Bijbel meer dan tweeduizend teksten staan over gerechtigheid? De Bijbel staat bol van de wetten en oproepen om bijvoorbeeld structurele armoede te voorkomen en om te zorgen voor de armen, weduwen, wezen en vreemdelingen.
Wist je dat meer dan tweeduizend bijbelteksten gaan over gerechtigheid?
Gerechtigheid is een cruciale voorwaarde om te komen tot een wereld zoals God die bedoeld heeft. Gerechtigheid zorgt ervoor dat de overvloed van de schepping niet alleen beschikbaar is voor de rijken en machtigen, maar voor iedereen. Een gesprek over duurzaamheid heeft dus pas zin als we oog hebben voor het onrecht dat zich vaak buiten ons gezichtsveld afspeelt.
Horen we de schepping zuchten? Zien we hoe medemensen elders ter wereld gebukt gaan onder onze westerse leefstijl? Hoe kunnen we zorgen voor de armen, weduwen, wezen en vreemdelingen in ons eigen land? Dat hoort er allemaal bij. Want duurzaamheid zonder gerechtigheid, dat bestaat helemaal niet.
Om te bedenken of te doen
Onderzoek wat de wil van de Heer is. Neem geen deel aan de vruchteloze praktijken van de duisternis maar ontmasker die juist, want wat daar in het verborgene gebeurt, is te schandelijk voor woorden. Efeziërs 5:10-12
• Op welke gebieden in jouw leven houdt het thema duurzaamheid jou bezig?
• Wie is voor jou een rolmodel op het gebied van duurzaamheid? Drink eens samen een kop koffie of thee om hierover door te praten.
• Tip: organiseer de Micha Cursus om te ontdekken wat de Bijbel zegt over gerechtigheid en hoe jij met jouw eigen talenten en interesses kunt meewerken in Gods koninkrijk.
Meer lezen?
• Jeremia 7:1-1 / Micha 6 / Matteüs 6:19-21
Tekst: Lysanne van de Kamp, Micha Nederland
Beeld: pexels
Dit (ingekorte) artikel komt uit Elisabeth Magazine No. 11, een themanummer over Duurzaamheid. Wil je voortaan ook de Elisabeth ontvangen? Bekijk hier onze nieuwe actie en ontvang 35 procent korting op een jaarabonnement.
