Home Thema'sGeloven Maar wat zeg ik dan?

Maar wat zeg ik dan?

door Daniëlle Heerens

In ons gebed zijn we vaak gewend God om iets te vragen of Hem te danken. Maar zijn naam loven, hoe geef je daar woorden aan?

God eren, loven, prijzen, grootmaken – eigenlijk zijn het allemaal verschillende woorden voor hetzelfde. In Psalm 18:1-4 geeft David daarvan een sterk voorbeeld. In de Psalmen lezen we vaak het woord halleluja! Dat is een Hebreeuws woord en betekent: ‘Looft de Heer.’ Hallelu is van het werkwoord hillel, loven en Jah is de afkorting van de vier letters van de Godsnaam JHWH.

Hoop en wanhoop
De titel Psalmen is ontleend aan het Griekse psalmoi: tokkelen met muziek. Het psalmenboek wordt ook Tehilim genoemd, wat lofzangen betekent. Maar in de Psalmen is het toch niet allemaal halleluja? Gevoelens van verdriet en vreugde, hoop en wanhoop, angst en opluchting, wraak en vergeving, klacht en lofprijzing, ze komen allemaal in de Psalmen naar voren. En toch worden ze ‘lofzangen’ genoemd! De rubrieken waarin de teksten zijn onderverdeeld, eindigen namelijk allemaal met een hallelujapsalm. Het woord ‘loven’ komt 206 maal in de Bijbel voor – dat zegt toch wel wat! – waarvan twee derde in de Psalmen.

Gloria en kyrie
In veel kerkdiensten volgt het glorialied op het kyriegebed ‘Heer, ontferm U over ons’. We komen bij God met de nood van de wereld en de nood van ons hart. Hartverscheurend soms. Past het dan wel om daarna vervolgens een blij lied te zingen? ‘Kyrie eleison’ werd oorspronkelijk gebruikt als een verwelkoming voor een Romeins heerser die een streek of stad bezocht. De mensen vroegen aandacht voor hun situatie: ‘Heer, ontferm u over ons.’ Kyrie roepen is eigenlijk al een lofprijzing: God, U wilt onze klacht aanhoren en ons in de nood nabij zijn.

In de stemming
God loven doe je niet vanwege bepaalde situaties of om wat je gekregen hebt, maar om God zelf. Om wie Hij is en dát Hij er is. En om wie jij mag zijn voor Hem. Voor de verlossing die Hij in Jezus heeft gebracht, voor de vervulling met zijn Geest. Voor de toekomst, als Hij het koningschap openbaart! Complimentjes geven, dat ligt niet iedereen, dat moeten veel mensen leren. En hetzelfde geldt voor het complimenteren – loven – van God. Looft de Heer is een oproep tot vreugde. Kom uit je beslommeringen van alledag. Kom tot de God die er voor je wil zijn, die jou kent en liefheeft. Je hoeft er niet voor in de stemming te zijn om God te loven. Al biddend kóm je als het ware in de stemming.

Wat zeg je precies?
In de Psalmen vind je concrete teksten waarin God wordt geloofd. Andere teksten uit de Bijbel die geschikt zijn om God te loven: ‘Amen! Lof, majesteit en wijsheid, dank en eer en macht en kracht komen onze God toe, tot in eeuwigheid. Amen.’ (Openbaring 7:12) En: ‘Eer aan God in de hoogste hemel en vrede op aarde voor alle mensen die Hij liefheeft.’ (Gloria in excelsis Deo, Lucas 2:14)

Nieuwtestamentische lofliederen zijn de lofzangen van Maria (Lucas 1:46-55), van Zacharias (Lucas 1:68-79) en van Simeon (Lucas 2:29-35). Ook staan er lofliederen in allerlei liedbundels. Via internet zijn er eveneens aansprekende teksten en melodieën te vinden waarin dichters en componisten hun eer voor God hebben uitgedrukt en op muziek gezet. Hoe mooi en diepzinnig sommige liedteksten ook zijn, jongeren kunnen vaak meer met liederen van bijvoorbeeld Taizé of Iona. Die zijn kort en de melodieën worden vaak herhaald. Dat geldt ook voor opwekkingsliederen.

Majeur
Loven hoeft zeker niet altijd met woorden. ‘De Geest zelf pleit voor ons met woordloze zuchten’ (Romeinen 8:26) duidt volgens sommigen op tongentaal (klanktaal). Soms begin je met een lied, maar ben je de tekst even kwijt en ga je neuriënd verder. Ook dat is een vorm van aanbidden. De melodie speelt een belangrijke rol. Majeur in plaats van mineur! Door gebruik van instrumenten en meerstemmig zingen groeit je lofzang uit tot aanbidding.

Naast het gezamenlijke lofprijzen is er ook een persoonlijk loven van de Heer. De kloosters kennen vanouds gebedstijden, verdeeld over de dag. Dit is onder meer gebaseerd op Psalm 119. Loven hoeft zeker niet altijd met woorden. Bij de lofprijzing mag heel het lichaam meedoen! We hebben immers God lief met hart, ziel, verstand en al onze krachten! In de samenkomsten kan ruimte zijn voor feestelijke bloemstukken, kaarsen en fakkels, jubel (zelfs de bergen jubelen het uit, Psalm 98:8) en voor lichamelijke uitingen, dans (Psalm 87:7) en gebruik van banieren en vlaggen. Alles wat ademt, love de Heer!

Maar bij lofprijzing kan ook sprake zijn van stille aanbidding en knielen. Dat kan in de erediensten of thuis. In de gebedshouding van de vroege kerk stonden de mensen rechtop en hielden ze hun armen wijd open met de handpalm naar boven. (‘Laat mijn gebed voor U zijn als reukwerk, mijn geheven handen als een avondoffer’, Psalm 141:2).

Dat is een doophouding: mensen die zijn ondergegaan én opgestaan tot het nieuwe leven! Het mag toch aan ons te zien zijn dat we de blijdschap van het geloof kennen! God loven – dat kan met woorden én daden: ‘Laat het recht stromen als water, en de gerechtigheid als een altijd voortvloeiende beek.’ (Amos 5:23)

Tekst: © Elisabeth (Ds. Harry Klaassens)

Elisabeth is een magazine dat ingaat op actuele geloofs- en levensvragen van mensen van vandaag. Het biedt op persoonlijke manier bemoediging en steun vanuit het christelijk geloof. Dat gebeurt in een gevarieerde mix met verhalen van mensen over hoe zij het geloof vertalen naar hun dagelijks leven, met informatieve achtergrondartikelen en reportages over relevante thema’s, een pastorale vragenrubriek, herkenbare columns en gedichten. Er is ook volop plaats voor schitterende natuurfotografie, kunst, humor, psychologie en duurzaam leven. Het magazine richt zich op iedereen vanaf 50 jaar. Bent u nog geen abonnee? Bekijk dan onze abonnementen en word lid!