fbpx
Home Achtergrond Kerst: feest van kwetsbaarheid

Kerst: feest van kwetsbaarheid

Kerst is ook: je realiseren dat er iets mis is

door Danielle Feddes
Een baby in een kribbe met daaromheen een vrouw, een man en herders

Kerst is een feest dat bij veel mensen een positief gevoel oproept. Gods boodschap van vrede, feestelijk samenzijn en fijne dagen. Maar Kerst is ook een feest van kwetsbaarheid. De kant die ons vertelt dat er iets niet goed is. Dat er iets grondig mis is.

Je komt het op het spoor in Lucas 2. ‘Maria wikkelde hem in een doek, en legde hem in een voerbak voor de dieren’ (Lucas 2:7, Bijbel in Gewone Taal). Een baby in een voerbak? Beter iets dan niets, denk je misschien. Maar het is niet normaal. Het is geen plek voor een baby. Nu niet en toen niet. Het laat zien dat er iets mis is: deuren bleven gesloten voor dit eenvoudige reisgezelschap. Een slaapplaats vonden ze niet. Dan maar die voerbak.

Kribbe

We hebben het een beetje gemaskeerd met het woord ‘kribbe’. Ja, vijfhonderd jaar geleden klonk dat goed, toen kribbe nog precies betekende wat het hier zou moeten betekenen: een voerbak. Maar het woord heeft door de tijd heen een andere betekenis gekregen, een romantische kerstbetekenis.

Het woord  kribbe heeft door de tijd een andere – romantische – betekenis gekregen

De kribbe is toch de plek waar het kind hoort te liggen volgens het kerstverhaal? Kijk maar naar de plaatjes, luister naar de liedjes. Het kindje hoort in de kribbe. Niet dus. Een baby hoort niet in een voerbak. Wat hier gebeurt, is niet normaal.

Kwetsbaar

Wat is er dan precies mis? Het evangelie van Lucas geeft daar een antwoord op. Het verhaal laat ons zien dat het goede, het reddende, uiterst kwetsbaar is in deze wereld. Het licht breekt door in het duister, maar niet met machtsvertoon. Het is kwetsbaar en breekbaar. Dat is de manier waarop God bij de mensen komt. We horen van een leger van engelen. Maar ze komen niet om wraak te nemen op iedereen in Betlehem die de reizigers de deur heeft gewezen. Nee, ze zingen een loflied, buiten de stad. En het zijn Maria en Jozef die hun pasgeboren Kind de nacht doorhelpen. Zo komt God bij de mensen: breekbaar en kwetsbaar.

Het licht breekt door in het duister, maar niet met machtsvertoon

En zo is het met alles wat ons aan dit Kind herinnert: de glimpen van Gods nieuwe wereld die we zien, van vrede, rechtvaardigheid, liefde. Het is allemaal precair en kwetsbaar. Het herinnert ons aan onze eigen kwetsbaarheid en beperktheid. Wij kunnen niet met groot vertoon de wereldvrede binnenhalen, hoe graag we dat ook willen.

Redder

Dat er iets niet in orde is, zien we ook aan een ander woord in het verhaal. Jullie Redder is geboren, zegt de engel tegen de herders. Een prachtige boodschap, iets om te vieren. Maar ook om je te realiseren dat er iets grondig mis is. Waarom zou er anders een Redder nodig zijn? Dat is Kerst: je realiseren dat er iets mis is. Soms lijken er goede stappen gezet te worden, maar vaak lijken onze pogingen het juist ingewikkelder te maken. Als we onszelf wel konden redden, zouden we geen Kerst hoeven te vieren.

Er is iets grondig mis. Waarom zou er anders een Redder nodig zijn?

Maar dat betekent niet dat we niets hoeven te doen. Kerst doet een appel op ons. We kunnen wel degelijk iets doen: Ontheemden een plek geven. Een deur openen voor wie dringend een slaapplaats nodig heeft. Ervoor zorgen dat de kerstbaby’s van 2023 niet in de modder van een Grieks vluchtelingenkamp geboren worden, maar in een huis. En de vrede beschermen, precair als ze is.

Kerst eert het kleine, het kwetsbare

Onze manier van leven is kwetsbaar. Maar als we die uit eigenbelang ten koste van zwakken, vluchtelingen en minderheden denken te moeten verdedigen, hebben we bij voorbaat verloren. Dan helpen we dat waar we zo dankbaar voor mogen zijn eigenhandig om zeep.

Er zijn veel overeenkomsten tussen hoe het toen ging en wat we vandaag meemaken. Wat groot is wordt aanbeden, wat klein is wordt verdrukt en vertrapt. Grootspraak trekt de aandacht, bluf geldt als kracht. Maar Kerst is hét moment om al die dingen niet normaal te vinden. Kerst eert het kleine, het kwetsbare. Het kwetsbare in deze wereld en in onszelf. Dat verdient het om op een voetstuk geplaatst te worden. Want zo komt God naar ons toe.

Maria zong het al (Lucas 1:52-53):

Heersers stoot Hij van hun troon

en wie gering is geeft Hij aanzien.

Wie honger heeft overlaadt Hij met gaven,

maar rijken stuurt Hij weg met lege handen.


In Gods wereld zijn de rollen omgedraaid. Kerst is niet het grote moment waarop die omkering plaatsvindt. Kerst is het kleine moment waarop we oog krijgen voor wat in deze wereld wordt genegeerd en geminacht, maar door God wordt omarmd.

Tekst: Matthijs de Jong

Beeld: pexels

Prof.dr. Matthijs de Jong is hoofd Vertalen bij het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap en bijzonder hoogleraar Bijbelvertalen aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

Uit de Bijbel

Toen Jozef en Maria in Betlehem waren, werd het kind geboren. Het was Maria’s eerste kind, een jongen. Maria wikkelde hem in een doek, en legde hem in een voerbak voor de dieren. Want er was voor hen nergens plaats om te slapen.

Lucas 2:6-7 (Bijbel in Gewone Taal)

Verder lezen

Jesaja 58:7-10

Lucas 1:51-53

Matteüs 25:31-45

Overdenken en doen

  • In Jezus kwam God kwetsbaar in onze wereld. Merk jij God op in kwetsbaarheid en durf jij zelf ook kwetsbaarheid te tonen?
  • Ervaar jij in je leven de noodzaak om gered te worden?
  • Kerst is een blij en vrolijk feest, maar legt ook bloot wat er niet deugt in deze wereld. Sta daar tijdens de kerstdagen een moment bij stil en bespreek met mensen en met God wat jij daaraan mag doen.

Lees ook:

De Kerstengel

Deze studie komt uit het Kerstnummer van Elisabeth Magazine (2023). Wil je meer bijbelstudies, columns, gedichten en verhalen lezen? Geef (jezelf) een Kerstcadeau en neem een abonnement op ons tweewekelijks christelijk magazine Elisabeth. Bekijk onze speciale Kerstactie met meer dan 50 procent korting op een  jaarabonnement, of neem (of geef) een Proefabonnement: 6 nummers voor € 13,50. Wil je onze Kersteditie bestellen? Kijk dan hier.

Copyright © Royal Jongbloed All Rights Reserved