fbpx
Home Thema'sBemoediging ‘God stuurde engelen op mijn weg’

‘God stuurde engelen op mijn weg’

Marion Mugabo vluchtte uit Rwanda en ondersteunt nu Rwandese vluchtelingen in Ugandese sloppenwijken

door Danielle Feddes
een groep vrouwen voor een huis met golfplaten dak.

‘God stuurde engelen op mijn weg’, zegt Marion Mugabo. Marion (1976) is van Rwandese afkomst maar groeide op in Uganda. In haar jeugd reisde ze regelmatig naar Rwanda voor familiebezoek. Tijdens zo’n reis, in 1994, brak de genocide in het land uit. Marion sloeg halsoverkop op de vlucht en belandde uiteindelijk in Nederland. Vanuit haar woonplaats Deventer runt ze nu Project Voice, een stichting die Rwandese vluchtelingen in Ugandese sloppenwijken ondersteunt. 

Ze voelt zich soms in Nederland als Jozef in Egypte. ,,Misschien heeft al mijn lijden een doel”, zegt Marion Mugabo. ,,Door alles wat ik heb meegemaakt, kan ik nu uitdelen aan anderen.”

Hoe kijk je terug op je jeugd?

,,Ik was het vrolijke jonge meisje in ons grote gezin. Mijn ouders kregen samen zeven zoons en zeven dochters; ik was de twaalfde. Ze waren boeren en werkten hard om ons alles te kunnen geven. We gingen naar een goede kostschool en hadden zelfs suiker in huis! Ik herinner me dat ik daarvan altijd graag uitdeelde aan anderen. Ik hield ervan om mensen gelukkig te zien.”

Wat heb je van je ouders geleerd?

,,Mijn ouders werkten hard, maar wij als kinderen ook. Ze voedden ons streng maar liefdevol op. We gingen altijd naar de kerk en groeiden op met het christelijk geloof. Ze leerden ons ook het belang van familie. Een of twee keer per jaar reisden we met z’n allen vanuit onze woonplaats Kampala in Uganda met de bus naar Rwanda om onze grootouders op te zoeken.”

Tijdens zo’n bezoek ging het mis. Wat gebeurde er?

,,We waren op de markt; daar gingen we vaak naartoe. Nu was de sfeer anders. Mensen keken niet naar elkaar en verstopten zich. De situatie was gespannen. Iemand riep dat ik moest maken dat ik wegkwam. Wat ik me van die dag herinner, is dat ik begon te rennen. Ik rende, en rende tot ik niet meer kon. Ik was met een groepje mensen, maar zag niemand van mijn familie.”

Heb je de hand van God ervaren in die situatie?

,,Ik was zeventien jaar, maar sterk – dankzij het geloof dat mijn ouders me hadden gegeven. Maandenlang heb ik gelopen. Ik zag vreselijke dingen onderweg. Overal werden mensen vermoord. Het was alsof er een demon op het land was neergekomen. Maar de hand van God was op mij. Dankzij Hem kon ik kogels ontwijken en rivieren oversteken.”

Hoe kwam er een keerpunt?

,,God stuurde een engel op mijn weg, in een klein dorpje vlakbij de Ugandese grens. Het was een vrouw die zich over mij ontfermde. Ze waste me, knipte mijn nagels en gaf me te eten. Ze zorgde ervoor dat ik met een bus naar Kampala mee kon. En ze ontdekte iets wat ik zelf nog niet wist: ik was zwanger. Al vijf maanden, vanaf het moment dat ik mijn vriend in Uganda voor het laatst gezien had.”

Hoe ben je in Europa terechtgekomen?

,,Eenmaal terug in Uganda kon ik niemand meer vinden. Mijn vriend, mijn ouders, mijn broers en zussen: allemaal waren ze weg. Mijn vader was een bekende man in de regio en dat bracht onze familie in gevaar, vanwege het etnische geweld. Een vriend van mijn vader waarschuwde me: als de rebellen erachter komen dat jij je hier verstopt om wat er gaande is in Rwanda, kun je zo vermoord worden. Dus vertrok ik, met zijn hulp, naar Kenia. Zijn familie daar zorgde dat ik met een groot schip mee kon. Ik weet niet hoe lang ik in het ruim heb gezeten. Maar ik voelde mijn buik daar groeien. Toen ik weer daglicht zag, was ik in Duitsland.”

Begon daar een nieuw hoofdstuk in je leven?

,,Zo voelde het wel. Mijn zoon werd geboren in München. Ik deed mijn best om er wat van te maken, maar ik was alleen en gebroken. Ik had zoveel vragen en geen antwoorden. Via het Rode Kruis probeerde ik tevergeefs mijn familie te traceren. In het asielzoekerscentrum ontmoette ik een Rwandese man, met wie ik mijn tweede zoon kreeg. Maar toen hij na zijn geboorte ontdekte dat ik niet tot dezelfde etnische groep als hem behoorde, dreigde hij me te vermoorden. Het was bizar. De bitterheid zat zo diep dat mensen elkaar zelfs als vluchtelingen in Europa naar het leven stonden.”

Hoe wist je jezelf staande te houden?

,,Er zat voor mij niets anders op dan opnieuw te vluchten. En zo kwam ik in Nederland terecht. Met mijn twee zoontjes werd ik steeds weer verplaatst. Van asielzoekerscentrum naar asielzoekerscentrum – kriskras door het land. Jarenlang leefden we in onzekerheid. Tot we in 2006 op een nacht door de politie van ons bed gelicht werden. We kregen handboeien om en werden naar het detentiecentrum in Zeist gebracht. Ze verzamelden onze spullen. We zouden het land uit gezet worden. Mijn oudste zoon zei: laat ze maar mama, ze weten niet wat ze doen. Hij was al die jaren een engel voor me.”

Waarom mochten jullie uiteindelijk toch blijven?

,,Na twee maanden werden we vrijgelaten. Tot we uiteindelijk dankzij de pardonregeling een verblijfsvergunning kregen. Dat was in 2007, negen jaar nadat we in Nederland aankwamen. We kregen een huis in Deventer toegewezen. Ik was opgelucht en blij, maar ook gebroken en verbitterd. Ik had zoveel woede over wat er gebeurd was in mijn land. Hoe konden we elkaar als natie vermoorden? Ik was ook boos over de jarenlange onzekerheid in Nederland. Ik sloot me op in mijn huis en hield de gordijnen dicht. Ik vertrouwde niemand meer.”

Welke engel zorgde voor jouw ommekeer in Nederland?

,,Dat was Joke, moeder van één van de kinderen bij mijn zoontjes op school. Zij was er voor mij, nog voordat ik wist wie ze was. Ik was onbereikbaar, maar zij won me door haar liefde. Ze stopte briefjes van 50 euro in mijn brievenbus. Ze kookte worst voor me en zette het bij me op de stoep. Ze verzamelde kleding voor de jongens en liet het achter bij de deur. Ze drong zich niet op, maar sloop steeds zachtjes weg. Tot ik op een dag de deur open deed. Ze is nog altijd een dierbare vriendin.”

Wat betekent vergeving voor jou?

,,Zonder vergeving is er geen leven. Wie niet vergeeft, is een gevangene van zichzelf. Joke zorgde ervoor dat ik mijn hart weer durfde te openen om te kunnen vergeven. Ik werd vrijgezet van mijn eigen bitterheid en ging de straat weer op. En zo ontmoette ik, op de markt in Deventer, een jonge student uit Uganda die mij uiteindelijk naar mijn familie leidde.”

In 2012 ging je voor het eerst terug naar Uganda. Wat deed dat met je?

,,Mijn vader en zes van mijn broers waren vermoord tijdens de genocide. Maar één broer, mijn moeder en al mijn zussen leefden nog, net als de vader van mijn oudste zoon. Iedereen was elkaar tijdens de oorlog kwijtgeraakt. Ik was, na meer dan zeventien jaar, de laatste dochter die terugkeerde. Het weerzien was een feestje! Maar tijdens die reis zag ik ook wat de oorlog met mensen gedaan had. De sloppenwijken in Kampala zaten nog altijd vol met getraumatiseerde vluchtelingen uit Rwanda.”

Wat verwacht je van de toekomst?

,,In 2013 heb ik een stichting opgericht om de vluchtelingen in Kampala te helpen: Project Voice, omdat ik hier de stem wil zijn voor de mensen daar. We hebben een stuk grond gekocht waarop vrouwen uit de gemeenschap een boerderij runnen, zodat ze in hun levensonderhoud kunnen voorzien. In een atelier op het terrein naaien jonge meiden wasbaar maandverband. Met de opbrengsten van de verkoop daarvan kunnen we het project draaiende houden. Daarnaast ben ik in Nederland ook bezig met fondsenwerving, onder meer door kunst van fietsbanden te maken en te verkopen. We zouden graag willen uitbreiden en hebben daarvoor meer geld nodig. Omdat ik hier terecht ben gekomen, krijg ik de kans om iets te betekenen voor de verloren gemeenschappen in Uganda. Ik hoop dat ik in de toekomst mag blijven uitdelen.”

 

Marion heeft in Oeganda een naaistudio opgericht om vrouwen te helpen zelfstandig te worden. Voor dit doel verzamelt ze naaimachines vanuit heel Nederland. De naaimachine is de start en het symbool van haar stichting. Vrouwen leren een beroep in de naaistudio, zetten hun eigen    bedrijfje op en hebben zo een beter leven. Ook naaien ze in de naaistudio maandverband 
waardoor vrouwen kunnen blijven werken en ook economisch meer zelfredzaam worden. Marion is  tevens dringend op zoek naar gebruikte mobiele telefoons voor haar stafleden in 
Uganda. Dus telefoons die nog goed werken maar niet meer gebruikt worden. Lees meer op: 
projectvoice-uganda.blogspot.com.

Tekst: Anneke Bolt

Beeld: Privé

Lees ook:

Lucinda Douglas coacht vrouwen op het gebied van vrouwelijk leiderschap

Dit levensverhaal van Marion Mugabe komt uit Elisabeth Magazine No. 22, een themanummer over engelen. Wil je de Elisabeth voortaan zelf ontvangen? Neem dan een abonnement en ontvang ons magazine twee keer per maand bij jou thuis. Of neem eerst een proefabonnement.

Heb je al een abonnement? Wist je dat je Elisabeth Magazine ook voordelig kunt uitdelen in je kerk of vereniging? Kijk eens op onze collectieve abonnementen.

 

 

Copyright © Royal Jongbloed All Rights Reserved