Home Interview Boerin Maaike vond de natuur en kreeg daardoor een geloofscrisis

Boerin Maaike vond de natuur en kreeg daardoor een geloofscrisis

door htromp

De gevlekte Jacobschapen kauwen onverstoorbaar, bedachtzaam kijkend over de Bunschotense landerijen. In het Inspiratiehuys luistert een gezelschap geboeid naar het bevlogen verhaal van boer Jan. Ondertussen drentel ik met boerin Maaike Huijgen  (55) over het ruime erf van De Eemlandhoeve.  ,,Er zit heel wat zweet van me in deze plek!”

Enthousiast wijst Maaike tijdens de rondleiding op allerlei verschillende bloemen en planten waarvan ik de namen niet of nauwelijks ken. ,,Wist je dat heermoes heel mineraalrijk is? Daar kun je heerlijke thee van zetten. En kijk de wilde peen eens bloeien op het puin; die houdt van kalk. Echt een prachtige schermbloem!” Samen met man Jan startte Maaike in 1993 De Eemlandhoeve in het buitengebied van Bunschoten. Ze waren pioniers op het gebied van duurzaamheid. ,,We waren gek, vond men. Maar het zit in Jans bloed dat hij nieuwe wegen baant.” De kennis die ze hebben opgedaan, delen ze enthousiast met burgers, boeren en overheden. ,,Steeds meer mensen zien dat het heilzaam is om een stapje terug te doen naar de natuur en staan daarvoor open.”

Kraaiende haan
Onder het dak van de open schuur drinken we koffie. Een kraaiende haan mengt zich zo nu en dan in het gesprek. Maaike vertelt dat ze op haar veertiende verhuisde naar Bunschoten Spakenburg, omdat haar vader werd beroepen in de gereformeerde kerk vrijgemaakt. Na de middelbare school ging Maaike naar de gereformeerde pedagogische academie. ,,Ik hield altijd van natuur en planten. Maar dat je van de liefde voor de natuur ook je beroep kon maken, wist ik niet. Dus werd ik juf.’’ Jan kwam ondertussen graag bij haar vader, want hij was verslaafd aan boeken en daarvan heeft een dominee er genoeg. Jan zette na het overlijden van zijn vader, samen met zijn broer, de melkveehouderij voort. ,,Jan kwam weleens hulp vragen en zo sprong ik een keertje in, maar ik deed het natuurlijk precies verkeerd. Hoe kon ik weten hoe je koeien opdrijft? Het was mijn eerste boerenervaring.”

Muizen
Maaike en Jan trouwden en gingen wonen op de familieboerderij met veertig koeien, midden in Spakenburg. Door ruilverkaveling kregen ze een stuk aaneengesloten land van 25 hectare buiten het dorp. Ze bleven wonen in het dorp, maar bouwden op het nieuwe land een schuur met hoofdgebouw: De Eemlandhoeve was een feit. Een lezing van bioloog Kees de Heer bracht een ommekeer in Maaikes denken. Tot dan dacht ze aan een scheiding tussen de mensenwereld en die van de natuur. ,,Maar ik ontdekte dat wat wij doen impact heeft op de aarde. Dat was echt een openbaring voor me.” Een ander belangrijk moment was toen een jongen met veel verstand van ecologie op de boerderij een kruidentuin of een nuttige plantentuin wilde aanleggen. ,,Hij bouwde schuilplaatsen voor de egels en vertelde dat ook de muizen een veilige plek moesten hebben. ‘Hoepel op met je muizen!’ dacht ik eerst. Maar hij kon uitleggen dat al die diversiteit met elkaar zorgde voor ecologisch evenwicht. Door de muizen zouden er ook roofvogels komen. En dat klopt: afgelopen voorjaar hadden we een nest buizerds op het erf.”

Eenzaam
Maaike begeleidde ook een stagiaire die de opleiding ecologisch groenbeheer volgde. Maaike besloot hetzelfde te doen. ,,Ik kwam in een netwerk van mensen terecht die houden waarvan ik ook houd: de natuur. Tijdens een les in Fort Vechten werd soep gemaakt met de wilde kruiden die daar groeiden. Ik genoot enorm. Het was mijn eerste stap buiten de gereformeerde zuil. Ik was heel normatief groot geworden: we moesten voldoen aan geschreven en ongeschreven regels: dat je eruitzag en je gedroeg zoals het hoorde. Wie ik was, waar ik van hield en mijn interesses mochten er in zekere zin wel zijn, maar ze waren ondergeschikt aan deze normen. De – voor mij nieuwe – groep kreeg het echter voor elkaar om goed naar haar intuïtie te luisteren. Ik wist niet dat zulke mensen bestonden. Al met al leverde het me ook een dikke geloofscrisis op. De kerk was een heel centraal iets geweest, maar wat had het me opgeleverd? Ik had m’n schouders onder van alles gezet en aan van alles meegedaan. Maar op de een of andere manier was het niet de cultuur die bij mij paste en ik voelde ik me er knap eenzaam.”  Een vriend bracht Maaike bij een klein kerkje, notabene op De Eemlandhoeve. ,,Hij zei: ‘Je hebt de liefde van Jezus nodig.’ Terwijl alle kerkklokken beierden, fietste ik het dorp uit, hiernaartoe. Iedere dienst vertelden mensen wat ze met God hadden beleefd en waren ze open over problemen. Zonder oordeel werd voor elkaar gebeden. Dat gaf een verbondenheid die ik miste in de kerk.”

Diversiteit
De kennis die Maaike opdeed tijdens de opleiding past ze nu al jaren toe op De Eemlandhoeve. Met succes, want inmiddels groeien er op het drie hectare grote erf wel driehonderd verschillende plantensoorten, een ongekende diversiteit op een plek waar eerder mono cultuur heerste. Met De Eemlandhoeve willen de Huijgens een plek bieden waar ze de consument na laten denken over zijn keuzes in de supermarkt en de gevolgen voor de wereld dichtbij en ver weg; ze hopen bezoekers te inspireren om meer duurzamere en gezonde keuzes te maken. ,,We hebben er echt een zooitje van gemaakt in de wereld. Alles wat je doet en gebruikt heeft impact op de aarde. Ergens wordt de prijs betaald door mensen, dieren en de aarde. Dat de eikenprocessierups tot zo’n plaag uitgroeit, komt omdat ons ecosysteem helemaal uit balans is. Deze aarde is Gods schepping. En Hij heeft zoveel vertrouwen in ons dat Hij de aarde aan ons heeft toevertrouwd.”

Coronacrisis
Half maart brak de coronacrisis uit. Op De Eemlandhoeve zijn alle vergaderingen, bruiloften, trainingsdagen en conferenties vervallen. Dat levert de nodige financiële stress op. Maaike is aan de slag gegaan met andere bronnen van inkomsten. ,,Je moet jezelf steeds opnieuw uitvinden. De laatste jaren heb ik veel geleerd over fermenteren en het drogen van voedsel. Dat zijn manieren om voedsel langer te bewaren en te zorgen voor een reductie in verpakkingsmaterialen. We verkopen nu meer producten in onze boerderijwinkel. Ik was al bezig met het vilten met de wol van onze eigen schapen. Nu maak ik stukken zeep met een vilten hoes. Dat is makkelijk in het gebruik en je biedt mensen een alternatief voor plastic zeeppompjes die over vierhonderd jaar nog niet afgebroken zijn. Op boomstammen kweken we shiitakes, die vallen goed in de smaak. Binnenkort geef ik ook een blotevoetenwandeling. En mijn schoondochter maakte een Instagramaccount voor me aan: @eco_ maaike. Op die manier kan ik naar buiten brengen, wat ik door de jaren heen allemaal heb geleerd.” Zo komen er uit deze crisis ook nieuwe kansen voort. ,,Ik hoop dat het ons duidelijk maakt dat we als mensen maar een klein onderdeel zijn van deze wereld. En dat we meer in harmonie met de schepping gaan leven.”

Tekst: © Elisabeth (Inge-Mirjam Bosveld)
Beeld: Elisabeth Ismail

Elisabeth is een magazine dat ingaat op actuele geloofs- en levensvragen van mensen van vandaag. Het biedt op persoonlijke manier bemoediging en steun vanuit het christelijk geloof. Dat gebeurt in een gevarieerde mix met verhalen van mensen over hoe zij het geloof vertalen naar hun dagelijks leven, met informatieve achtergrondartikelen en reportages over relevante thema’s, een pastorale vragenrubriek, herkenbare columns en gedichten. Er is ook volop plaats voor schitterende natuurfotografie, kunst, humor, psychologie en duurzaam leven. Het magazine richt zich op iedereen vanaf 50 jaar. Bent u nog geen abonnee? Bekijk dan onze abonnementen en word lid!