Home Thema'sLeven Alles over zingeving in de Bijbel

Alles over zingeving in de Bijbel

door htromp

Op de vraag van de redactie ‘Hoe en waar ontdek ik in de Bijbel wat de zin is van het leven?’ val ik eerst een poos stil. Pfff, wat een grote vraag. Daar heb ik niet eentwee-drie een antwoord op. Ik kan wel met ‘klassiek-christelijke’ antwoorden komen, maar dan ben ik niet eerlijk. Want voor mij is de zin van mijn bestaan een levenslange zoektocht. Over die zoektocht zelf – met de Bijbel als bron – is wel iets te zeggen.

Het moeilijke, maar tegelijk ook het mooie van de Bijbel is dat daar geen pasklare antwoorden in staan. Het is het Woord van God waarin geloofservaringen van mensen zijn verwoord. Mensen uit heel verschillende tijden, in heel verschillende levensomstandigheden. In hun verhalen lees ik over diep geloof tot ‘het helemaal niet meer weten’. Ik lees lofprijzingen aan Gods adres, maar ook smeekbedes en grote twijfel. Hoe helpen deze verhalen en teksten mij verder op mijn eigen zoektocht naar zin en betekenis?

Speuren
Allereerst vraagt het, denk ik, een open houding. Dat is nog niet eens zo eenvoudig als je met de Bijbel bent opgegroeid. De teksten zijn soms zo overbekend dat ze niet altijd meer iets nieuws laten zien. Maar als je je echt openstelt, kun je je ook laten raken. In het begin van Spreuken 2 staat dat mooi verwoord: een open oor hebben voor Gods wijsheid, een geest die neigt – zich buigt – naar inzicht. Als je je zo toevertrouwt aan de Bijbel, ‘ont-dek’ je nieuwe betekenissen. Je moet ernaar speuren als naar een verborgen schat. Je moet er je best voor doen. Met je hoofd en met je hart. Het gaat om inzicht en begrijpen, maar ook om ontzag voor God. Het gaat om: wat is er met deze tekst bedoeld in die tijd? Maar ook om: wat heeft dit mij nú te zeggen? Wat raakt mij hierin en wat zegt dat over mijn leven nu?

Nieuwe betekenis
In het spiegelen aan bijbelteksten ontdek je dat zin en betekenis ook kunnen veranderen. Je eigen levensverhaal krijgt er immers ook steeds een hoofdstuk bij. Tijdens een meditatie reikte de begeleidster de zin aan die Jezus tegen Zacheüs zei: ‘Vandaag wil ik in jouw huis verblijven.’ Wij mediteerden bij de vraag hoe God bij mij, in mij kan verblijven. Het gaf nieuwe betekenis aan dit overbekende verhaal. Als je je openstelt of actief zoekt, zullen zich steeds nieuwe betekenissen aandienen. In Spreuken 2 worden we opgeroepen om te vragen, roepen, speuren en te zoeken (vs 2-3). Dán zullen we ontdekken.

Niet-weten
Het kan ook gebeuren dat een tekst die je zin gaf, gaandeweg minder voor je betekent. Of dat je het helemaal niet meer weet. Dat je leeft in een ‘woestijntijd’. Ik denk dat we niet te bang moeten zijn voor de twijfel, het niet-weten. Ten diepste is het niet-weten een onderdeel van geloven. God is anders, groter dan ik mij als mens kan voorstellen.

Geen enkele godsnaam zal de Onnoembare helemaal kunnen omvatten. Tegelijk komen God veel godsnamen toe, oneindig veel. En hebben wij mensen behoefte aan woorden en beelden om God te omschrijven. De Bijbel staat er vol mee: een liefdevolle, verborgen, barmhartige en zwijgende God. En we lezen hoe de oneindige God in de mens Jezus naar ons toe kwam. Daarmee hebben we God nog niet ‘in onze broekzak’. De Eeuwige blijft een geheim waar wij naartoe getrokken worden. In ons zoeken kunnen we ‘soms, even’ iets van God zien oplichten.

Stil zijn
Bij zoeken hoort ook dat je jezelf blijft voeden. Soms word je gevoed door een preek, of een tekst op een bijbelkring, een lied dat je meedraagt en dat je optilt. Steeds meer mensen ontdekken hoe vanuit de stilte bijbelteksten heel anders binnen kunnen komen. In de stilte kun je heel ontvankelijk zijn. Soms kan een zinsdeel of woord al voldoende zijn om betekenis te geven aan je leven op dat moment.

De zin van het bestaan wil steeds herontdekt worden. Het verlangen wil gevoed worden. En laten we niet vergeten dat in het zoeken God al naar ons toe komt, al bij ons is. Kerkvader Augustinus zei het zo: ‘Ik was buiten en daar zocht ik U, maar U was al in mijn binnenste.’ Het hangt niet van ons af, het is de Heer die wijsheid schenkt (Spreuken 2:6)

Tekst: © Elisabeth (Jeanet Aartsen)

Elisabeth is een magazine dat ingaat op actuele geloofs- en levensvragen van mensen van vandaag. Het biedt op persoonlijke manier bemoediging en steun vanuit het christelijk geloof. Dat gebeurt in een gevarieerde mix met verhalen van mensen over hoe zij het geloof vertalen naar hun dagelijks leven, met informatieve achtergrondartikelen en reportages over relevante thema’s, een pastorale vragenrubriek, herkenbare columns en gedichten. Er is ook volop plaats voor schitterende natuurfotografie, kunst, humor, psychologie en duurzaam leven. Het magazine richt zich op iedereen vanaf 50 jaar. Bent u nog geen abonnee? Bekijk dan onze abonnementen en word lid!